De schort van Sint Elisabeth

Boven de vroegere ingang van het voormalige Elisabeth ziekenhuis prijkt nog altijd de afbeelding van Sint Elisabeth. Deze Elisabeth van Hongarije wordt op jonge leeftijd uitgehuwelijkt aan Lodewijk van Thüringen waarmee ze in 1221 in het huwelijk treedt. Ze krijgen drie kinderen, daarnaast besteedt zij veel aandacht aan de werken van barmhartigheid. Zo zorgt Elisabeth ervoor dat tijdens de hongersnood van 1226 voldoende brood wordt gebakken dat ze persoonlijk onder de armen verdeelt.
De legende vertelt dat haar schoonfamilie de verspilling van geld en goed van kasteel Wartburg maar slecht kan verdragen.
Op een dag wordt ze door haar eigen man staande gehouden die wil weten wat ze in haar schort verbergt. Elisabeth laat hem weten dat het de liefde van Christus is. Als ze haar schort opent liggen er, in plaats van broden, rode rozen in. Verschillende bronnen doen verslag van de legende waarin de belager, die de inhoud van haar schort wil zien, steeds iemand anders is. Maar dat broden in rozen zijn veranderd blijft in elk verhaal overeind. Nadat haar echtgenoot tijdens een kruistocht overlijdt aan de gevolgen van de pest, wijdt Elisabeth zich als lid van de derde orde van Franciscus aan verzorging van zieken en armen. Zij geldt als patrones van de liefdadigheid. Menig ziekenhuis is naar haar vernoemd. Zo ook in Alkmaar waar haar beeltenis boven de achterdeur van het verpleeghuis dat er nu is gevestigd enigszins uit het zicht is geraakt. Haar verbleekte aureool en de verkleurde rozen in haar schort doen vermoeden dat ze glorieuzer tijden heeft gekend. De glans is eraf.

foto ferrara
klik aan voor vergroten
dit verhaal is een zeer verkorte weergave van haar leven 

  https://nl.wikipedia.org/wiki/Elisabeth_van_Th%C3%BCringen

Creatieve Bloghop 2026-2027 02

Wat zit er in mijn tas?

‘Hé, daar hebben we de generatie nog onbeschreven blad. Ferrara is er vroeg bij dit jaar. Maakt blijkbaar afspraken op de lange termijn. Ons vak wordt wel vol, maar dat is tijdelijk want eind van het jaar ga ik met pensioen en verdwijn in een la met bejaarde  soortgenoten.’

‘Sorry hoor, ik kan er niets aan doen, ik word zonder overleg in dit rugtasje gepropt. Gisteren ben ik bij The Readshop tussen mijn soortgenoten uit de standaard weggeplukt door een mevrouw die mij op dikte en lengte controleerde. Er zijn heel wat boekwerkjes door haar handen gegaan voor ze tot de conclusie kwam dat ik het goede formaat heb.’

‘Ik stond daar vorig jaar. Je hebt mijn maat en kleur daar houdt ze van.
Zwart en niet te dik, elk jaar hetzelfde. Ik ben dus familie van je en ervaringsdeskundige. Mijn bladen zijn inmiddels volgeschreven met belangrijke en onbelangrijke zaken. Van afspraken bij de tandarts tot de glazenwasser die is geweest.
Als het dagboekje een beetje inschikt kun jij er wel bij, kan ik je alvast een beetje inwerken. Kijk daar gaat ze al, ze verhuist naar het vak hiernaast.
Die is voorlopig onder de pannen in de huisvesting voor de telefoon.
Zodra ik niet meer nodig ben krijgt dagboekje weer haar oude stek.
Dan hokken jullie een jaar samen. Dagboekje is ook vaste bewoner van deze tas. Ze is minder slank dan jij en ik en gaat langer dan een jaar mee.
Haar bladzijden worden door Ferrara, eigenaresse van deze tas, beklad met snelle notities die ze opdoet tijdens lezingen of treinreizen. Een afgeluisterd gesprek behoort ook tot de mogelijkheid.
Ferrara is steevast van plan met die opgeschreven notities iets te doen, maar in de praktijk komt er weinig van terecht. 

Ik noemde al de telefoon, dat is geen vaste gast hier. Zit alleen in de tas als we met z’n allen op pad gaan. Daar is een goede reden voor. Ferrara haar gehoorapparaat werkt via een app. Blijkt heel handig want ze kan met die oortjes ook haar telefoon beantwoorden. Het gebeurt regelmatig dat we al op weg zijn naar de garage, waar haar fiets staat, dat de telefoon nog op tafel ligt en ja dan maken we rechtsomkeert. Ergens hier op de bodem ligt een klein zwart adresboekje. Doet ze amper iets mee. Je vraagt je af waarom ze dat als ballast meezeult. Maar ja een vrouwentas schijnt nou eenmaal volgepropt te worden met allerhande zaken. Zal ik je nog even verder inlichten over je toekomstige gezelschap? Achter die grote rits is het domein van de portemonnee, die heeft daar het alleenrecht. Ligt zelfs achter de ritssluiting aan een extra ketting. Nee mevrouw geldbuidel verwisselt niet zonder slag of stoot van eigenaar. Het middelste vak, ook met rits, is de hangplek voor de sleutelbos. Beetje lastige gast vanwege zijn rare uitsteeksels. Dan zit er aan de achterkant van dit rugtasje nog een vak. Dat is het domein van een fraai stoffen hoesje met papieren zakdoekjes. Er zijn omstandigheden dat Ferrara daar makkelijk bij moet kunnen. Als ze moet niezen of huilen, dat laatste komt soms voor, dan wil ze niet diep in de tas moeten grutten om haar gezicht te fatsoeneren. En dat brengt me bij het laatste, oh zo belangrijke attribuut, de knalrode lipstick. Dat nuffige juffertje heeft het helemaal voor elkaar. Opzij van de tas zit een piepklein vakje en daar past ze precies in. Kortom altijd voor het grijpen. Slimme tassenontwerper die dat bedacht heeft. IJdele vrouwen zien onmiddellijk de voordelen van het vakje en dat maakt de tas aantrekkelijk. 

Ik wens je succes het komende jaar.
Ik hoop dat je bladzijden ruim beschreven worden.’

klik aan voor vergroten

De Creatieve Bloghop is bedacht door Conny kijk bij haar voor meer informatie en wat andere deelnemers hebben bedacht. Iedereen is vrij in de keuze van uitwerken. Vandaag is het thema: Wat zit er in mijn tas?
Mijn agenda van 2026 wist er wel raad mee.

Alfabet

 K
Kaasmarkt in Alkmaar

foto ferrara
klik aan voor vergroten
het seizoen van deze toeristische trekpleister loopt teneinde
op vrijdag zal het beslist rustiger worden in de stad
https://www.kaasmarkt.nl/

Kijk bij Melody wat andere deelnemers hebben bedacht.

Uit de oude doos

Uit de tijd dat Kruidvat en Etos nog niet waren uitgevonden. Laat staan de reclame voor dure parfums met modellen in extravagante pakjes of voile jurken op een paard. Ook de rijke voetballer die een scheermes aanprijst bestond nog niet. In deze reclame komt de man er wel een beetje bekaaid af. Lekkere zeep en een geurtje was toen blijkbaar vooral iets voor vrouwen.
Ik gok dat het boekje uit de jaren 50 van de vorige eeuw is. Ik kan me vanuit mijn jeugd namelijk Vinolia en Très Chic nog herinneren en sommige verpakkingen komen me ook bekend voor. Het geheel is in zoetige kleurtjes uitgevoerd, mogelijk passend bij de geurtjes van de aangeprezen producten. Ik heb geprobeerd met helderheid en scherpte de leesbaarheid te verbeteren.

klik aan voor vergroten

Alfabet

J
Juwelier
uithangteken in Haarlem

foto ferrara
klik aan voor vergroten
Kijk bij Melody  wat andere deelnemers bedacht hebben.

Terugblik

Mokkend stamp ik de trap op naar mijn slaapkamer die nog in oude staat is en zoek wat kleren uit.
Smalend herhaal ik mijn moeder’s woorden: ‘Trek iets gezelligs aan.’
Als ik beneden kom staat de pot thee op tafel en is mijn moeder bezig het scrabblebord in stelling te brengen.

‘Zo te horen aan je stampen ben je niet tevreden met mijn antwoord.’
‘Nee natuurlijk niet, jij hebt makkelijk praten.
Jij hoeft niet voor zes uur je bed uit om flesjes warm te maken en tien boterhammen in kleine blokjes te snijden om ze daarna aan slaperige kleuters te voeren die nergens zin in hebben. Jij hoeft niet bij zuster de Vries op het matje te komen.’
‘Lieverd, die kinderen zijn ziek. En als jij een fout hebt begaan heeft die hoofdzuster alle recht van spreken. Van fouten leer je.’
‘Ja dat weet ik ook wel, maar het werk op deze afdeling ligt me nou eenmaal niet. Ik ben geen liefhebber van kindergeneeskunde. Ik werk liever met volwassen zieken.’
‘Daar kunnen die kinderen niks aan doen en die stage hoort nu eenmaal bij je opleiding. Je bijt maar door die zure appel heen. Ik zeg het nog een keer.
Je leert hoe dan ook een vak waarmee je jezelf kunt onderhouden.’

Terwijl ik met trage bewegingen zeven letters op het plankje zet, schenkt mijn moeder een kop thee voor me in.
Ook dat nog, ik heb bij de eerste ronde de Q al voor mijn neus. De U zal zoals gewoonlijk wel weer op zich laten wachten. Ook bij scrabble is vandaag geen winst te behalen.
Ik graai nog een keer in het zakje met letters, wie het dichst bij de A is mag beginnen. ‘Ik heb de B en jij?’
‘De U, jij begint.’ zegt mijn tegenstander. Beide letters gaan terug in het zakje.
Ik schuif wat met de blokjes en leg midden op het bord het woord droom.
De Q en de F hou ik over.
In de verte hoor ik vaag de stem van mijn moeder zeggen: ‘Twee keer letter en twee keer woordwaarde dat is 20 punten.’ Ik reik naar het zakje met letters.
Het ligt niet meer op tafel. Mijn hand maait de rinkelende wekker van het tafeltje naast mijn bed.

Voor de duidelijkheid. Ik heb dit verhaal, dat volledig op waarheid berust, als droom beschreven. Ik haalde in 1970 mijn diploma verpleegkunde met een 7 voor kindergeneeskunde. Het was het laagste cijfer op de eindlijst.
Het blauwe kruisje staat voor een opleiding in de psychiatrie die ik in de jaren 80 afrondde. En ja mijn moeder had gelijk. 

Terugblik

Ik sta op de stoep van het ouderlijk huis waar ik een deel van mijn puberteit heb doorgebracht. De voordeur staat op een kier. Met mijn voet duw ik de deur verder open. In de smalle gang hangt mijn groene jagersjas aan de kapstok.
In de kledingkast op de kleine kamer in het zusterhuis waar ik woon is geen plek voor mijn hele garderobe. Ik voel weer de steek van jaloezie.
Mijn vriendin had een originele loden jas, maar die kon mijn moeder zich niet permitteren dus kreeg ik een namaak. Ik kijk voorbij de kapstok, de deur naar de woonkamer staat open, daar zit mijn moeder aan de ronde eettafel.
Haar donkere haar met natuurlijke grijze strepen ligt in een knot op haar achterhoofd. In haar voorhoofd staan diepe denkrimpels. Vanuit de asbak op tafel kringelt de rook van een sigaret. Mijn moeder wijdt al haar aandacht aan een moeilijk cryptogram. Ze merkt niet dat ik stilletjes tegenover haar ga zitten. Pas als ze een trek van haar sigaret neemt ziet ze me.
‘Wat doe jij hier? Je hebt je uniform nog aan, ik dacht dat jullie daarin niet de straat op mochten. Laat ze er maar niet achter komen dat je in dat blauwe jurkje in de trein hebt gezeten. Wat maakt dat je hier zit, zo te zien kom je niet voor de gezelligheid, je hebt gehuild.’ Ze legt het cryptogram opzij.

Ik slik de opkomende tranen weg. ‘Ik heb weer mot gehad met de hoofdzuster, dat mens heeft de pik op me, ik kan geen goed bij haar doen.
De kinderafdeling is al niet fijn om te werken, niks voor mij al dat jengelende grut, maar dat mens maakt het echt tot een hel. Gisteravond een late dienst gedaan en zij laat mij vandaag weer opdraven in de vroege dienst van zes uur. Volgens mij mag dat niet eens, maar dat zal haar een zorg zijn, als het dienstrooster maar klopt. Ik moet de flesjes voeding voor de baby’s maken en laat met mijn slaperige hoofd de melk aanbranden met gevolg dat de voedingsschema’s in de war liggen en voor twee baby’s met een streng dieet is dat niet goed. De collega in de nachtdienst moet dat overdragen aan de dagdienst, nou en toen kookte zuster De Vries over. Ik zit binnen de kortste keren bij die draak voor het bureau en krijg ze uitgemeten.
Ik ben onverantwoord bezig geweest en opgeteld bij een urineproef die ik bijna heb laten mislukken ben ik geen knip voor de neus waard. Als ik mijn leven niet beter kan ik op een vette onvoldoende rekenen. Ik krijg niet de kans me te verdedigen. Ze knikt met haar hoofd naar de deur en zegt;  ‘Je kunt gaan, laat het niet nog eens gebeuren.’
‘Ik ben het zat, ik stop met die opleiding en ga wat anders doen.’

Mijn moeder zegt niets, steekt een nieuwe sigaret op en schuift het pakje in mijn richting. Als ze een lucifer bij mijn sigaret houdt zegt ze; ‘Ik vind dat je er een te groot drama van maakt. Je mag hier elke dag komen uitrazen als zuster De Vries je weer eens te grazen neemt, ik wil zelfs het treinkaartje wel betalen, maar je stopt in geen geval. Zo heb ik je niet opgevoed. Bij de minste tegenslag de bijl erbij neergooien, je lijkt je vader wel. Die was ook goed voor twaalf ambachten en dertien ongelukken. Nee, dame je maakt die opleiding af. Die stage op de kinderafdeling duurt een paar maanden, je doet je best maar. Je leert een vak zodat je voor jezelf kunt zorgen. Je hebt gezien hoe het mij is vergaan. Ik heb me een slag in de rondte gewerkt in allerlei baantjes om jou en je broer een goed leven te bezorgen, dat zal jou niet gebeuren.
Al je andere stages zijn prima verlopen dus op die kinderafdeling zal het ook wel los lopen. Beetje meer vertrouwen in jezelf kan geen kwaad. Ik ga thee zetten, trek dat uniform uit en doe iets gezelligs aan. Wat zou je zeggen van een stevig partijtje scrabble?’ 

Dit was vorig seizoen een opdracht voor de schrijfcursus. Schrijf over wat je moeder ooit zei. In verband met de lengte heb ik er voor het blog twee afleveringen van gemaakt.