Chris Faber epiloog

Als Chris Faber in zijn terreinwagen het zandpad van de wijngaard opdraait overvalt hem een gevoel van weemoed. Aan het eind van de oprit reiken de schoorsteentjes van de slecht onderhouden quinta naar de strakblauwe Portugese hemel. Hoe lang is het geleden dat hij in Pinhão neerstreek om met het geld dat in hij de Staatsloterij had gewonnen een bestaan in Portugal op te bouwen. Chris parkeert de wagen voor de veranda. Hij stapt uit, met in zijn ene hand de strohoed die zijn licht kalende schedel tegen de felle zon moet beschermen, met zijn andere hand drukt hij behoedzaam het portier van de auto dicht. Het is alsof hij de heersende stilte niet wil verstoren. De haveloze voorgevel van de ooit zo trotse woning staart hem bedroefd aan. De gesloten luiken hangen half uit hun verroeste scharnieren. Stroken afgebladderde verf omlijsten de kozijnen. Het doet hem pijn het huis zo verpauperd te zien. Toen hij destijds na het overlijden van zijn geliefde Jacintha het bedrijf verkocht aan de familie Flores die het bedrijf wilde voortzetten, heeft hij niet kunnen vermoeden dat hun woning er na een aantal jaren zo desolaat bij zou liggen. Traag loopt Chris naar de voordeur. Vergeefs hoopt hij dat Jacintha op de veranda verschijnt. Voorzichtig voelt hij aan de klink van de voordeur. Tot zijn verbazing is deze niet op slot. Aarzelend stapt hij over de drempel. Binnen is het donker en bedompt. De geur van stof en zand dringt zijn neus binnen. Zijn rubberen zolen laten een spoor achter in de dikke laag stof die de ooit zo glimmende plavuizen bedekt. Chris dwaalt door de kamers waar de verschoten gordijnen hem aan de stoffenmarkt in Barcelos doen denken. Het is niet de stof die hij daar samen met Jacintha heeft uitgezocht, maar toch komen er bij het zien van het vervaagde motief herinneringen aan die kleurrijke markt in hem boven. In het aangebouwde appartement waar hij in het begin van zijn Portugese avontuur heeft gewoond laaien de emoties hoger op. Hij moet moeite doen zijn tranen te bedwingen.  In de grote woonkeuken waar hij met Jacintha uren aan tafel heeft gezeten om hun zaken door te nemen, zakt hij neer op een achtergebleven stoel en geeft zijn gedachten de vrije loop.
Hij herinnert zich het gesprek met Leo, de Nederlandse wijnboer waar hij een kamer heeft gehuurd. Leo weet dat Jacintha, na het overlijden van haar man Jaime samen met haar trouwe medewerkers Carlos en Vasco, met moeite de quinta draaiende houdt. Financiële steun aanvaarden van een rijke Nederlander stuit bij haar op emotionele bezwaren. Ze voelt het als ontrouw naar haar overleden echtgenoot. Door behoedzaam te werk te gaan weet hij haar vertrouwen en dat van haar werknemers te winnen. Hij ziet zich weer zijn intrek nemen in de aangebouwde woonruimte. Jacintha’s schuldgevoel tegenover Jaime en de vrees voor dorpsroddel maken uiteindelijk plaats voor verliefdheid. Dat de pastoor een jaar later hun huwelijk inzegent vervult Chris nog altijd met blijdschap. De jaren met Jacintha worden de beste van zijn leven. Hij was dol op haar bruine ogen, de donkere krullen en de weerbarstige lok op haar voorhoofd. Met veel geduld en proeven van verschillende soorten was het haar gelukt de bierliefhebber in hem te leren een goed glas port te waarderen. De bedrijfsgebouwen waren gerenoveerd en waar nodig was nieuwbouw gepleegd. Ook het huis zelf had een flinke opknapbeurt gekregen. Er was modern sanitair aangelegd en de keuken werd vernieuwd. De voormalige woonruimte van Chris bood regelmatig onderdak aan toeristen of pelgrimgangers op weg naar Santiago de Compostella. Wat waren ze gelukkig dat ze samen met Carlos en Vasco de wijngaard tot een bloeiend bedrijf wisten te maken. De port van de druiven van Quinta Rodrigues vond zowel binnen de Europese grenzen als daarbuiten gretig aftrek.

 
Het is ze een aantal jaren voor de wind gegaan tot het noodlot toeslaat. Jacintha wordt ongeneeslijk ziek en alle behandelingen in het ziekenhuis in Porto ten spijt wordt ze niet meer beter. Om zijn verdriet de baas te blijven stort Chris zich na haar overlijden vol overgave op hun bedrijf. Maar het echte plezier wil niet meer komen. Met zijn beide vaste werknemers en een makelaar heeft hij urenlange gesprekken over het voortbestaan van het wijngoed. Zakelijk gezien is er geen enkele reden de quinta op te geven, maar mentaal kan Chris het niet meer opbrengen. Zonder Jacintha is het hun bedrijf niet meer. Het liefst wil hij dat Vasco en Carlos de boel overnemen, maar dat zien de hardwerkende Portugezen toch anders. Portdruiven telen en oogsten is wat ze kunnen, investeren en de baas worden over een bedrijf met nieuw vast personeel is van een andere orde. Het voorstel dat Chris doet om zelf eigenaar te blijven en Carlos en Vasco tot bedrijfsleiders te maken wijzen ze van de hand. Zij durven die verantwoording niet op zich te nemen. En zo komt het dat Chris de quinta verkoopt aan de familie Flores. Hij laat schriftelijk vastleggen dat ze Carlos en Vasco in dienst houden tot hun pensionering. Als beloning voor hun jarenlange trouwe dienst lost hij de hypotheken van hun huizen af. Na de overdracht besluit Chris terug te gaan naar Nederland. Elk jaar keert hij naar Tua terug om het graf van Jacintha te bezoeken, daarna rijdt hij door naar het wijngoed, maar die gang valt hem steeds zwaarder. Als Carlos en Vasco wegens hun pensionering het bedrijf verlaten neemt hij zich voor de confrontatie niet langer aan te gaan en blijft weg uit Portugal. Gewaarschuwd door de zoon van de makelaar die de geschiedenis kent is Chris toch weer gaan kijken. De familie Flores exploiteert nog steeds de wijngaard maar het huis laten ze al een paar jaar over aan de elementen met alle gevolgen van dien. De nieuwe bedrijfsleider gaf er de voorkeur aan in Villa Real te gaan wonen.

 Alleen met zijn verdriet blijft Chris nog een tijd in de keuken zitten. Hij voelt de nabijheid van zijn vrouw in het vertrek waar zij het liefst haar tijd doorbracht. Als hij zijn emoties weer de baas is maakt hij een korte rondgang over het terrein. In gedachten verzonken staat hij aan het begin van de wijngaard. Hij plukt een halfrijpe druif, uit gewoonte ruikt hij er even aan. Dan draait hij zich om en loopt terug naar de auto. Nadat hij mimosa op het graf van Jacintha en Jaime heeft gezet, rijdt Chris naar de makelaar om het voorstel te doen het woonhuis terug te kopen. Quinta Rodrigues  verdient het om haar oude grandeur terug te krijgen. Hij vindt ongetwijfeld een liefhebber die er graag wil wonen.

--------

Bovenstaand stuk was een schrijfopdracht: ‘Schrijf over een verlaten gebouw’. Ik gebruikte daarvoor als kapstok een verhaal dat ik in 2012 naar aanleiding van een aantal titelsongs uit de Top 2000 had geschreven. Er stonden overbodige zinnen die ik op advies van de schrijfcoach heb verwijderd. Toen ik dat stuk op mijn blog wilde plaatsen realiseerde ik me dat het weinig zinvol was als je de voorgeschiedenis niet kent. Dat het herschrijven van Chris Faber een feuilleton zou worden met 30 afleveringen is te danken aan jullie enthousiaste reacties. Reuze bedankt daarvoor. Voor mij was het een leerzaam proces. Ik heb behoorlijk gesleuteld aan het oorspronkelijke verhaal. Verkeerde benamingen zijn verbeterd, namen en situaties zijn veranderd of verdwenen.
Hoe vaak heb ik niet gehoord dat een verhaal zichzelf schrijft, ik geloofde daar niet erg in. Inmiddels weet ik dat het wel degelijk kan gebeuren. Chris zijn dingen overkomen die ik van te voren niet had bedacht. Vera van Dam bijvoorbeeld dook zomaar op en de ontmoeting met Joost Postma en zijn ongeluk daarna had ik niet voorzien. Nichtje Irene en ook timmerman Tonio zijn nieuwe personages in dit verhaal. De hele geschiedenis is fictie. Alleen Leo en Maaike bestaan echt. Bij dit Nederlandse stel met een wijngoed en kamerverhuur in de Dourovallei hebben meneer F. en ik jaren geleden een paar dagen gelogeerd. De naam van het bedrijf en hun eigennamen zijn hier niet gebruikt. De locaties die ik beschreef hebben we tijdens onze reizen door Portugal allemaal bezocht. Na vandaag moet ik Jacintha en Chris uit mijn denkwereld zien te bannen, ze hebben me de afgelopen dertig weken dagelijks en soms ’s ook nachts beziggehouden. Neemt niet weg dat ik veel plezier heb beleefd aan het schijven en zoals jullie regelmatig lieten merken, was ik daar niet de enige in. Mijn dank is groot!

Chris Faber 30

Jacintha en Chris

Ongeveer een jaar nadat Chris zijn eerste bezoek aan de quinta bracht, wordt in het  kerkje in Tua het huwelijk tussen hem en Jacintha op een zonnige namiddag door padre Bardorino ingezegend. Hun wettelijke overeenkomst is dan al een paar weken oud, maar voor de Portugese Jacintha kan een huwelijk niet zonder een kerkelijke inzegening. Voor Chris is het ritueel van minder belang, maar hij ziet zijn geliefde graag gelukkig. Zijn lichte linnen pak vormt met de zachtgele en wit gestreepte jurk van Jacintha een smaakvolle combinatie. Zij heeft de jurk, waarin zij hem verraste na zijn terugkomst uit Nederland, voor deze dag bewaard. Het boeketje van mimosa kleurt er harmonieus bij.
Voor de intieme plechtigheid en het feestelijk gebeuren daarna heeft Chris zijn hele familie laten overkomen. Voor Jacintha vullen Vasco en Carlos met hun gezinnen die functie in. Ook Tonio heeft een prominente plek in de kerkbank gekregen.

Brechtje die na een lange periode van revalideren goed is hersteld van haar rugoperatie, verblijft met Frits in het voormalige huisje van Chris. Gert, Janneke, Irene en de zonen van Brechtje en Frits logeren op de quinta van Maaike en Leo. 
Op uitnodiging van Chris blijft de hele familie voor een 10-daagse vakantie. Hij heeft een aantal bezienswaardigheden uitgezocht die ze in zijn ogen beslist niet mogen missen. Natuurlijk zit een rondleiding over het wijngoed onder leiding van Carlos in het programma. Pas na hun vertrek zal “Casa Cacho de Uvas” als eerste aan Vera en Jan van Dam verhuurd worden.

Na de zegenende handelingen van de padre verzamelen de gasten zich in de boomgaard van de quinta, de tijdelijke werknemers zijn daarbij ook uitgenodigd. Jacintha en Chris  brengen het boeketje mimosa naar het graf van Jaime. Op de begraafplaats beleven ze samen een emotioneel moment. Het is goed zo.

De ingehuurde cateraar heeft traditionele gerechten gemaakt. Er is ruime keus aan vlees, vis en schelpdieren en op een avond als deze mag het favoriete zoete amandeltaartje van Chris niet ontbreken. In een hoek van het terras zorgen zijn twee zonen met gitaar en keybord voor de muzikale omlijsting. Aan de feestelijk gedekte tafels komen geanimeerde gesprekken op gang. Met hun kennis van de Duitse en Engelse taal doen Carlos en Tonio hun uiterste best de Nederlandse gasten zoveel mogelijk bij de feestelijkheden te betrekken. Het duurt niet lang voor de eerste fado onder de fruitbomen opklinkt. Als het orkestje overschakelt op dansmuziek is Tonio er als de kippen bij Irene voor een Quickstep uit te nodigen. Halverwege het feest komt Leo naast Chris staan: ‘Ik had niet gedacht dat je zo snel op je plaats zou zijn.’
‘In feite hebben we dat aan Brechtje te danken, zonder haar ongeluk hadden Jacintha en ik vast langer om elkaar heen gedraaid. De invloed van Maaike deed de rest, ik zal dat nooit vergeten.’
De volgende die aan zijn mouw trekt is een lachende Irene. ‘Goed gedaan Oom Chris, Jacintha is echt leuk.’
‘Ja, je had het goed gezien. Hoe leuk, is leuk, vroeg je. Ik was daar vorig jaar na terugkomst snel achter. Ze stond me op te wachten in de jurk die ze vandaag draagt. Ik was meteen verkocht. Wij gaan het samen goed hebben.’
Na een paar glazen wijn durft zelfs zwager Frits toe te geven dat de droom van Chris uiteindelijk goed heeft uitgepakt.
Laat in de avond zwaait het kersverse echtpaar de laatste gasten uit. Met Augusta aan hun voeten staan ze innig gearmd onder de nieuwe toegangspoort.
De witte tegels met blauwe opdruk “Quinta Rodrigues” glanzen vaag in het licht van een halfvolle maan.

Volgende week plaats ik de schrijfopdracht die aanleiding werd de geschiedenis van Chris Faber te herschrijven. Die opdracht was: Schrijf over een verlaten gebouw.

Chris Faber 29

Oogsttijd

Vanaf het moment dat ze de kerk verlaten besluit Jacintha dat ze ’s avonds samen zullen eten. Achter de quinta bij Chris op het terras of voor op de veranda vertellen ze elkaar over hun leven tot dan toe. Ze genieten van de momenten dat ze in elkaars gezelschap zijn zonder werknemers om zich heen, want overdag blijven ze op gepaste afstand.
Voordat de drukste tijd op de quinta aanbreekt wil Jacintha dat Chris is ingewijd in de zakelijke kant van het bedrijf. Op kleine schaal doet ze zelf de boekhouding nog met de hand. Eens in de maand brengt ze haar papieren naar de boekhouder die ervoor zorgt dat alles volgens de regels verloopt. Hoewel Chris met verbazing naar haar administratie kijkt is hij niet van plan om haar manier van bedrijfsvoering onmiddellijk te moderniseren. Dat ze een laptop heeft aangeschaft is al een mooie eerste stap, maar dat thema laat hij voorlopig rusten. De winter is lang genoeg om daar samen met de boekhouder eens voor te gaan zitten. Voorlopig bestudeert hij de schriften die zij bijhoudt. Zo vlak voor de oogsttijd is het voor hem van belang dat hij weet heeft van de werknemers die op tijdelijke basis de handen uit de mouwen komen steken. Hij komt tot de ontdekking dat een groot deel van de dorpsgenoten, van jong tot oud, ieder jaar trouw de druiven komt plukken. Elke tijdelijke werknemer krijgt aan het eind van de werkdag uitbetaald. Wie besluit een dagje niet te komen krijgt geen geld. Hij ervaart een ware cultuurschok als hij de bedragen in het schriftje ziet. Tijdens de oogst wordt in de zinderende hitte keihard gewerkt voor een bedrag waarvoor een Nederlander niet van de plek komt, behalve als het een toeristische attractie is. Sterker nog als je als toerist een dagje mee wilt doen met de oogst moet je geld meebrengen. Op Quinta Rodrigues is dergelijk toerisme niet aan de orde. Op het bescheiden wijngoed zet alleen de lokale bevolking een voet tussen de wijnranken. Terwijl hij zich samen met Jacintha over namen en bedragen buigt realiseert Chris zich dat hij een lange weg te gaan heeft. Een wijngaard leiden is niet alleen kennis van druiven hebben, kennis van land en gewoontes is minstens zo belangrijk. Hij zal zijn Nederlandse inslag en ideeën moeten loslaten. Wel is hij van plan om tijdens het oogsten met alle werkzaamheden mee te doen. In eerste instantie maakt Jacintha daartegen bezwaar. Op de Portugese hiërarchische ladder hoort Chris niet met een snoeischaar in de wijngaard te staan. Chris echter blijft bij zijn standpunt dat hij alle kneepjes van het vak van begin tot eind wil leren. 

Tegen de tijd dat de druiven geoogst moeten worden helpt hij rieten manden, plastic kratten en kleine emmertjes naar de wijngaard te brengen. Traditiegetrouw vullen de paden tussen de wijnranken zich met dorpsgenoten. Aan hun armen de plastic emmertjes om de afgeknipte trossen te verzamelen. Onderling worden de laatste nieuwtjes en roddels uitgewisseld. Soms klinkt een traditioneel lied. Zodra de kleine emmertjes gevuld zijn gaat de inhoud over in een grote mand of een krat. Met de pick-up rijdt Vasco de oogst naar de pers op de quinta waar Carlos de scepter zwaait.  Chris begint de inburgeringscursus als druivenplukker. Isabel Cardoso neemt hem een beetje onder haar hoede. Onder de snikhete zon maakt hij lange werkdagen, ’s avonds komt er niet veel terecht van bijpraten met Jacintha. Doodmoe rolt hij vroeg in zijn bed. Voor Jacintha zijn het lange avonden, na twee doorwaakte nachten moet ze zichzelf toegeven dat ze verliefd is en ze besluit er niet langer tegen te vechten. Nu nog een goed moment vinden dat Chris duidelijk te maken. Aan het eind van weer een lange werkdag laat ze hem weten dat hij bij de pluk genoeg zijn best heeft gedaan en dat hij zijn ongeoefende handen wat rust moet gunnen. ‘Chris je hebt voldoende bewezen wat je bedoeling is, iedereen waardeert je ijver, maar je stopt met plukken. Ik heb Vasco gezegd dat hij je morgen mee moet nemen op de ritjes om de druiven naar de perskamer te krijgen. Zo kun je een beetje bijkomen van de werkzaamheden die je niet gewend bent.’

Als hij na de laatste rit aanschuift in de woonkeuken bekijkt Jacintha zijn stijve vingers. Ze pakt een pot vaseline en masseert zachtjes zijn pijnlijke handen. Het gemak waarmee ze voor het eerst fysiek contact maakt, verbaast hem. Terwijl ze zijn vingers één voor één onder handen neemt, praat ze op hem in. ‘Van Isabel Cardoso heb ik gehoord dat het tussen de wijnranken gonst van de geruchten. Ik wil daar zo snel mogelijk een eind aan maken. Morgen ga je met mij mee naar de wijngaard om de lunch te brengen. De plukkers zijn gewend dat ik dat als bazin doe, zo laten we zien dat je een belangrijke rol op de boerderij gaat krijgen. Gehaast praat ze verder: ‘Als je het goed vindt wil ik op de slotavond, als we het oogstfeest vieren, vertellen dat je voor mij persoonlijk ook belangrijk bent geworden. Ik wil er niet langer geheimzinnig overdoen. Ik wil in alle openheid met jou bij het graf van Jaime kunnen staan, of als dat zo uitkomt, samen met jou in de kerk zitten. Kortom die slotavond is een mooie gelegenheid om iedereen te laten weten dat jij en ik hier een nieuw leven gaan opbouwen.’
Chris trekt zijn handen terug. Hij streelt voorzichtig haar wang. ‘Weet je dat zeker?  Ben jij dezelfde Jacintha die me vroeg geduld te hebben? Wil jij echt een soort verloving aankondigen?’

‘Ja en dat niet alleen. Wat zou je ervan zeggen als de nieuwe schuur er eenmaal staat om de quinta te moderniseren voor we daar definitief samen gaan wonen. Tijdens die bouw gebruiken we Casa Cacho de Uvas als woonruimte.’
Chris weet niet wat hij hoort. Ze lijkt alle schroom te hebben afgegooid.
'Wat is er met jou gebeurd?'
‘Begrijp je het niet?’ Ze staat op en omhelst hem innig. ‘Ik weet eindelijk weer wat verliefd zijn is. Ik ben te lang alleen geweest en wil je voor de rest van mijn leven in mijn buurt. Het liefst zou ik morgen al padre Bardorino om zijn zegen vragen, maar dat moet nog even wachten, want daar moet jouw familie ook bij zijn.’
Dit keer is het Chris die zijn tranen amper kan bedwingen. ‘Je geeft mij zonder dat ik je officieel heb gevraagd je jawoord. Je maakt mijn geluk compleet.’
Middenin de woonkeuken staan ze geruime tijd in elkaars armen. 

De volgende morgen bij het ontbijt aan de eettafel van Chris, zegt Jacintha. ‘Tonio zal nooit bedacht hebben dat zijn bedden door ons aan elkaar geschoven zouden worden.’
‘En jij denkt dat tot het oogstfeest geheim te kunnen houden? Je straalt van top tot teen.’
Nadat ze ’s middags de lunch naar de wijngaard hebben gebracht blijven ze het gesprek van de dag. Als Vasco zijn vracht druiven bij Carlos aflevert zegt hij.
‘Vriend je krijgt gelijk, voor de volgende oogst is er hier een bruiloft. Jij gaat die weddenschap winnen.’

Chris Faber 28

Metamorfose 

De avond voor zijn vertrek naar Portugal brengt Chris met zijn familie door in zijn eigen huis waar Irene voor een flinke pastamaaltijd heeft gezorgd. In eerste instantie is Brechtje onderwerp van het gesprek. Frits twijfelt aan het eindresultaat van de operatie, stel dat Brechtje in een rolstoel belandt, hoe moet het dan verder? Hij ziet zich al in een aangepast huis wonen.
Irene probeert het gesprek een positieve draai te geven. ‘Oom Frits je kunt ook van een succes uitgaan en je afvragen wat jullie allemaal kunnen gaan doen na de revalidatie.’
‘Jij hebt makkelijk praten, maar ik zal het afscheid van Chris niet verpesten met mijn sombere gedachten.’
De avond verloopt verder in harmonie. Chris laat foto’s zien van de opgeknapte ruimte waarin de druivenpers staat. Maar ‘Casa Cacho de Uvas’ en de klopper die Jacintha hem cadeau gaf, krijgen de meeste aandacht. Zijn enthousiaste verhalen maken zijn familie meer dan duidelijk dat de bestemming van Chris in Portugal ligt.

Irene brengt haar oom de volgende dag naar Schiphol. ‘Wat denk je oom Chris, heb je het jaar dat je jezelf wilde geven nog nodig?’
‘Vanwaar die vraag?’
‘Je kon het zelf niet zien, maar je gaf gisteravond bijna licht toen je vertelde over Jacintha en haar wijnboerderij. Ik denk dat je je besluit al hebt genomen. Ik mag van mijn moeder mijn vermoeden niet uitspreken maar doe het toch. Ik denk dat je daar blijft wonen en misschien trouw je wel met haar.’
Chris lacht. ‘Ik denk dat jij wat minder romantische boeken moet lezen. Je oude oom in de armen van een weduwe duwen. Dan wordt hij serieus. ‘Ik zal niet ontkennen dat ik Jacintha een leuke vrouw vind, ik wist niet dat het zo zichtbaar was.’
‘Je vindt haar leuk? Nou, daar zou ik maar eens goed over nadenken. Hoe leuk, is leuk? Ik hou erover op, ik heb al veel te veel gezegd.’
‘Ja, ik zou nu boos moeten zeggen, snotneus waar bemoei jij je mee, maar dat doe ik niet. Ik waardeer je eerlijkheid.’

Zoals in de laatste mail is afgesproken staat Maaike hem op de luchthaven van Porto op te wachten. Onderweg naar Tua praat Chris haar bij over het ongeluk en de toestand van Brechtje. Hij vertelt ook over de verloren uren waarin hij zich fanatiek op zijn taalcursus heeft gestort waarbij hij hoopt dat die uren hem uiteindelijk meer kennis hebben opgeleverd.
Als ze bijna het eind van de stoffige oprit hebben bereikt verschijnt Jacintha op de vers geverfde veranda. Ze is gekleed in een lichtgele jurk met smalle witte strepen. Om het effect te vergroten remt Maaike af. Chris zijn hart klopt een versnelling hoger. ‘Wat is hier gebeurd? Sinds wanneer heeft ze haar rouwkleding afgeschaft?’ Hij hoort de vrolijke stem van Irene. ‘Hoe leuk, is leuk?’ Hij schrikt ervan.
‘Wij zijn na twee lange gesprekken, waarvan ik de inhoud voor mezelf houd, samen wezen winkelen in Villa Real.’ Maaike parkeert de auto pal voor de veranda. Chris hoeft alleen de deur open te doen om oog in oog met Jacintha te staan.
Met een verlegen glimlach zegt ze. ‘Welkom terug, Chris.’
‘Dank je wel, wat zie je er mooi uit.’
‘Dat is aan Maaike te danken, zij heeft me zover gekregen om mijn grijze kleding te verruilen voor frissere kleuren. Ik begin er langzaam aan te wennen. Komen jullie binnen dan kun je me alles over je zus vertellen.’
Chris laadt zijn koffer uit en rolt hem de woonkeuken in waar hij door een enthousiast kwispelende Augusta wordt begroet.
‘Zo ouwe makker, je bent er toch.’
Maaike legt uit. ‘Ik heb Jacintha geadviseerd de hond achter de deur te houden. Ik vond het zonde om haar metamorfose te niet te doen met een hond die jou als eerste zou begroeten. Ik blijf nog even om je relaas over je zus te vertalen en dan ga ik naar huis. Als ik jou was zou ik het in het Portugees proberen.’
Tot verbazing van de beide vrouwen komt Chris een heel eind met zijn verhaal dat hij tot aan de bagageband op het vliegveld heeft geoefend. Als Maaike afscheid heeft genomen maakt Chris aanstalten om naar zijn huis te gaan om zijn koffer uit te pakken.
‘Ik heb er rekening mee gehouden dat je straks hier eet. Vasco en Carlos blijven ook, we zijn allemaal blij dat je terug bent.’
Het wordt een gezellige bijeenkomst waarbij Carlos een enkele keer in het Duits moet bijspringen. Ook de mannen spreken hun bewondering uit over de vorderingen die Chris heeft gemaakt. Om Jacintha niet in verlegenheid te brengen stapt Chris tegelijk met Vasco en Carlos op.
Hij zit nog lang op zijn terras. ‘Hoe leuk, is leuk?’ Dat romantische nichtje van hem had het goed gezien. 

De volgende morgen treft Chris op het terrein alleen Vasco en Carlos aan. Vasco vertelt dat Jacintha in alle vroegte naar de kerk is gegaan. Hij had de indruk dat ze behoorlijk van streek was. Chris besluit ook naar de kerk te gaan, hij hoopt dat hij daar in alle rust met haar kan praten.
In haar werkkleding staat Jacintha in gebed voor het Mariabeeld. Voor het eerst in zijn leven vindt Chris het jammer dat hij niet in dit soort rituelen gelooft. Hij was graag naast haar komen staan om haar te steunen. In plaats daarvan gaat hij achter in de kerk zitten zodat Jacintha hem niet kan missen als ze naar de uitgang loopt. Voor zijn gevoel duurt het lang voor ze is uitgepraat met de Heilige Maria. Het geeft hem de tijd om zich voor te bereiden op wat hij wil gaan zeggen.
Jacintha schrikt als ze Chris ziet, die een uitnodigend gebaar maakt om naast hem te komen zitten. Hij ziet meteen dat ze heeft gehuild.
‘Wil je mij vertellen wat je zo van streek heeft gemaakt.’
‘Ik heb weer gedroomd dat Jaime voor mijn bed stond. Ik denk dat hij mijn nieuwe kleding afkeurt.’
‘Misschien moeten jij en ik eens praten.’
‘Waarover, alles is toch goed geregeld?’
'Zakelijk gezien wel ja, maar als ik eerlijk ben begin ik jou steeds aardiger te vinden en nadat ik je gisteren in die gele jurk heb gezien is dat gevoel alleen maar toegenomen. We hoeven geen haast te maken, maar kunnen wij de tijd nemen om elkaar beter te leren kennen.’
Hij hoort zichzelf praten. Het liefst zou hij zeggen dat hij verliefd op haar is, maar haar betraande gezicht weerhoudt hem. Nerveus draaien haar vingers aan de trouwring. Ze laat toe dat Chris er zijn hand op legt. ‘Wil je er eens serieus over nadenken?’
‘Dat hoeft niet. Waarom denk je dat ik met Maaike nieuwe kleren ben gaan kopen?’
Chris begrijpt de inhoud van de gesprekken die Maaike voor zichzelf wilde houden.
‘Maar je moet begrijpen dat ik na Jaime’s overlijden nooit meer naar een man heb omgekeken.’
‘Dan kunnen we elkaar de hand geven, ik ben al jaren vrijgezel.’
‘Ik wist me geen raad toen ik in de gaten kreeg dat ik je miste. Ik heb het niet eens aan de padre durven opbiechten.’
Chris grijnst, hij negeert de opmerking over Bardorino. ‘Ik dacht dat het Augusta was die me miste.’
Jacintha lacht door haar tranen heen. ‘Ja, die ook.’
‘Kom we gaan naar huis, we houden dit gesprek voorlopig voor ons zelf.’
Hij strijkt de weerbarstige haarlok van haar voorhoofd. ‘Dat heb ik al zo vaak willen doen.’ Opnieuw ziet hij tranen in haar ogen. ‘Het is Jaime ook nooit gelukt dat stuk haar in het gareel te krijgen.’
Met zijn arm losjes om haar schouder verlaten ze de kerk. Buiten laat hij haar los.
Tua moet nog onwetend blijven. 

Vanachter het altaar ziet padre Bardorino dat het goed is.

🍇🍷

Trouwe Lezers van deze feuilleton, ik ga de komende weken de avonturen van Chris Faber afronden. Eind augustus start een nieuwe schrijfcursus en daar wil ik graag aan meedoen. De ervaring heeft geleerd dat de opdrachten steeds pittiger worden en dus denk - en schrijftijd vragen.

Chris Faber 27

Brechtje

Als de werkzaamheden aan de persruimte bijna zijn afgerond komt de aannemer met het voorstel toch een begin te maken met de herbouw van de vervallen schuur. Jacintha echter houdt voet bij stuk: zij wil die schuur pas afbreken als de druiven binnen zijn. Tijdens de drukste periode van het jaar wil ze geen extra bedrijvigheid op het terrein. In overleg met Chris geeft ze opdracht de buitenkant van de quinta eerst onder handen te nemen. Het onderhoud aan haar huis bezorgt het bedrijf geen overlast. Samen met Chris bekijkt Tonio kritisch het houtwerk. Twee luiken en een kozijn zijn aan vervanging toe, de rest kan na een flinke schilderbeurt nog jaren mee. Over de kleuren is geen discussie: witte muren en de ramen, luiken en deuren felblauw, ‘Quinta Rodrigues’ wordt in oude glorie hersteld.

Maar nog voor de eerste steiger is opgebouwd slaat het noodlot toe. Chris wordt gebeld door zijn broer. Brechtje heeft een ernstig auto-ongeluk gehad en zijn komst naar Nederland is dringend gewenst. De verslagenheid bij Chris is groot. Net nu ze op de goede weg zijn komt er zo’n kink in de kabel. Hij overlegt met Leo en Maaike om via hen contact met Jacintha te houden. Hoewel de verhouding tussen Tonio en Jacintha goed genoeg is om het onderhoud aan de quinta in goede banen te leiden, belooft Leo een oogje in het zeil te houden. Voor onbepaalde tijd neemt Chris met pijn in zijn hart afscheid van de mensen aan wie hij in korte tijd gehecht is geraakt. Om te voorkomen dat hij zijn auto langdurig op de luchthaven van Porto moet parkeren brengt Carlos hem weg. Jacintha staat naast de auto op hem te wachten. ‘Chris, het is jammer dat het zo loopt, maar neem de tijd voor je zus. Hier op de quinta gaat het werk gewoon door, wij redden ons wel.’ 

Steijn, de oudste zoon van Brechtje en Frits, haalt hem op van Schiphol en onderweg vertelt hij over het ongeluk en de toestand waarin zijn moeder verkeert. ‘Waarschijnlijk heeft ze door de stand van de zon een bocht in de weg gemist en is ze de macht over het stuur verloren. De auto is diverse keren over de kop geslagen en in een weiland naast de weg beland.’ Chris ziet in een flits de pick-up in Fatima weer op zijn kop liggen. Hij hoort zijn neef zeggen. ‘Mam ligt op de intensive-care en heeft inwendig letsel aan longen en nieren, haar bekken is gebroken en er zijn een aantal wervels verschoven. Het is een wonder dat haar hoofd niet is beschadigd, van hersenletsel is geen sprake, maar ze wordt voorlopig in slaap gehouden. Ik hoop zo dat vader een beetje opknapt nu jij er bent. Hij zit als een verslagen man naast haar bed en vertoont weinig spirit.’
‘Hoe kom je erbij dat ik Frits zou kunnen oppeppen, echt vertrouwelijk is onze verstandhouding nooit geweest.’
‘Dat weet ik, maar moeder is dol op je en Pap hoopt dat zij sneller geneest met jouw aanwezigheid.’
‘Nou dat is me nogal een verwachting waar ik aan moet voldoen.' 
‘Oom Chris, ik ben ook geschrokken van het gedrag van mijn vader, blijkbaar leunt hij meer op moeder dan wij met z’n allen in de gaten hebben gehad. De artsen hebben hem er niet van kunnen overtuigen dat Mam dit ongeluk overleeft. Geef hem de tijd om zichzelf bij elkaar te rapen.’
Chris heeft er bijna spijt van dat hij Portugal hals over kop heeft verlaten. Om zijn zwager in de benen te krijgen had hij ook op een later tijdstip kunnen afreizen. Als hij naast het bed van Brechtje staat werpt hij die gedachte van zich af. In verband met de beschadiging aan haar longen ligt zijn zus aan de beademing. Hoewel ze aan haar gezicht geen verwondingen heeft, is het geen prettige aanblik. In haar arm loopt gestaag vocht uit een infuus. Om Brechtjes vrije hand te kunnen pakken laveert Chris langs de flesjes met vocht die aan de bedrand hangen. Zachtjes knijpt hij in haar vingers. Brechtje is te diep in slaap om te kunnen reageren. Frits staat op om zijn zwager te begroeten. ‘Ik ben blij dat je zo snel bent gekomen.’
‘Kop op Frits, Brechtje is een knokker, ze zal tijd en jouw steun hard nodig hebben, ik heb van Steijn begrepen dat het goed komt.’

Chris en Frits zijn de komende weken op elkaar aangewezen. Chris wil zijn nichtje niet op de lip zitten en dus logeert hij bij zijn zwager die onder de gegeven omstandigheden zijn gezelschap niet onaangenaam vindt. Chris echter heeft het gevoel dat hij zijn tijd verdoet. De uren die hij niet naast het bed van Brechtje doorbrengt besteedt hij aan zijn taalcursus en samen met Irene zoekt hij boeken uit om ze te laten overbrengen naar zijn huis In Portugal. Een verzameling blauwe flesjes wordt door de verhuizer professioneel ingepakt. 

Via Leo houdt hij Jacintha regelmatig op de hoogte over de situatie in Nederland. Tot zijn verrassing reageert zij, ook via Leo, op zijn berichten. Ze vertelt hoe blij ze is met het opknappen van de quinta en ze laat hem weten dat ze elke morgen naar de kerk gaat om een kaarsje voor Brechtje te branden. Haar manier van meeleven doet hem goed. In gedachten ziet hij haar in haar grijze kleding voor het Mariabeeld een kaarsje opsteken. Soms denkt hij dat hij haar mist, maar bij die gedachte durft hij niet lang stil te staan.
Aan de zuidkant van Europa worstelt Jacintha met hetzelfde gevoel. Ze wordt er verdrietig van omdat schuldgevoel opnieuw de kop opsteekt. Hoewel ze dagelijks in de kerk komt durft ze er met de padre niet over te praten. Na een slapeloze nacht gaat ze te rade bij Maaike. In tranen biecht ze op dat ze met haar gevoel geen raad weet. Ze begrijpt niet dat ze de rustige man uit Nederland mist. Hij lijkt haar leven behoorlijk overhoop te gooien. Maaike kijkt eens goed naar haar vriendin, ze is veranderd in haar gezicht, haar ogen staan minder dof en de strakke trek om haar mond is verdwenen. Ze legt een hand op Jacintha’s onderarm. ‘Denk je dat je verliefd bent?’
‘Dat weet ik niet. Na Jaime heb ik nooit meer naar een man omgekeken, maar bij Chris is het anders. Ik voel me prettig met hem in mijn buurt en dat verwart me. Ik slaap er slecht van.’
‘Laat het over je komen, voorlopig is hij in Nederland. Je hebt zo de gelegenheid om voor jezelf duidelijkheid te krijgen, zodra hij terug is merk je vanzelf hoe je er tegenover staat. Chris is een goeie vent met het hart op de juiste plek. Geef jezelf een nieuwe kans, Jacintha.’
‘Daar zijn er twee voor nodig. Wie zegt of Chris dat wil.’
‘Wacht af tot hij terug is. Geef het tijd, er is geen haast bij, toch?’
Opgelucht dat ze haar geheim heeft kunnen delen rijdt Jacintha terug naar Tua. Bij thuiskomst mist ze de begroeting van Augusta. Ze vindt de hond op het lege terras achter Chris zijn huisje.

De toestand van Brechtje wordt stabieler. De artsen laten haar langzaam tot bewustzijn komen. Eindelijk kunnen er weer woorden met elkaar gewisseld worden. Vooral bij Frits laaien de emoties hoog op, hij laat zijn tranen de vrije loop. Brechtje is blij dat ook Chris met zijn kalmerende invloed regelmatig aan haar bed verschijnt. Maar sinds ze op de verpleegafdeling ligt, is Chris ongedurig. Frits heeft zich inderdaad bij elkaar geraapt en is weer aan het werk. Behalve op bezoek gaan, kan Chris voor zijn zus momenteel weinig betekenen. Zodra haar longen en nieren weer naar behoren werken kan ze worden geopereerd aan de verschoven wervels. Spontaan zullen deze niet meer op hun plek komen. De ingreep is niet zonder risico. Er bestaat een kleine kans op een gedeeltelijke dwarslaesie.  Bij het eerstvolgende bezoek aan Brechtje praat Chris over terugkeer naar Portugal. Brechtje begrijpt hem. ‘Gaan Chris, je bent daar meer nodig dan hier aan mijn bed. Het was fijn dat je er was, maar zonder jou kom ik ook wel op de been.’

De boodschap in de Portugese mail die hij kort na het gesprek met Brechtje ontvangt verrast hem en geeft de doorslag. Jacintha heeft een laptop aangeschaft. Tonio heeft haar als eerste geleerd hoe ze mail moet versturen.
‘Augusta ligt elke avond op je terras, ze mist je.’
Chris ziet haar zitten in de woonkeuken. Gebogen over de laptop, zoekend naar de letters op het toetsenbord, typend met één vinger. De weerbarstige lok ligt op haar voorhoofd. Hij geeft toe aan zijn gevoel en waagt het er op met zijn antwoord. ‘En ik mis jullie.’

Chris Faber 26

Internet

Als Chris die avond zijn auto heeft uitgepakt en zijn kleding over de kasten heeft verdeeld strijkt hij na het avondeten neer op zijn terras. Langzaam komt boven de Dourovallei een halve maan op, terwijl de krekels de laatste nieuwtjes uitwisselen laten zich steeds meer sterren zien. Chris denkt terug aan de avond waarop hij onder net zo’n prachtige sterrenhemel besloot zijn plannen waar te maken. Dat hij zo snel op een eigen terras zou zitten heeft hij niet durven dromen. Er ligt een toekomst van hard werken voor hem, de werkzaamheden onder de zinderende zon zijn hem tot nu toe niet tegengevallen, maar hij is zich terdege bewust dat het maar een klein deel is van wat hem te wachten staat. Schoffelen en druiventrossen afknippen is van een andere orde dan het hele proces van portproductie dat hij onder de knie moet zien te krijgen. Met een tevreden zucht nestelt hij zich dieper in de nieuwe tuinstoel waarin hij langzaam in slaap sukkelt. De val van de klopper op zijn voordeur wekt hem ruw uit zijn dutje. Terwijl hij uit zijn stoel overeind komt raakt zijn voet de rug van Augusta. Hij heeft niet gemerkt dat de hond hem gezelschap is komen houden.
‘Augusta, ik denk dat je bazin je komt halen het is vast niet haar bedoeling dat jij de avonden hier aan mijn voeten komt liggen.’ Hij pakt de hond bij haar halsband en loopt om naar de voordeur waar Jacintha voor de tweede keer de klopper laat neerkomen.
‘Ik denk dat je voor haar komt.’
‘Inderdaad, ik ben onderhand wel gewend aan het feit dat jij en ik vanaf vandaag onder hetzelfde dak wonen, maar dat ik ook Augusta met jou moet delen staat niet in het contract.’ Jacintha spreekt de woorden langzaam uit zodat Chris de strekking van haar woorden kan volgen. De lichte ergernis die doorklinkt ontgaat hem niet.
‘Ik begrijp je, maar ik was in slaap gevallen en heb niet gemerkt dat ze is komen aanlopen, ik zal haar de volgende keren dat ze weet te ontsnappen, direct terugbrengen. Neem je haar meteen mee of blijf je om iets te drinken?’
‘Ik wil je verder niet storen, ik denk dat je dag vermoeiend genoeg is geweest. Morgen is het weer vroeg dag. Slaap lekker straks.’ Het klinkt stugger dan haar bedoeling is, maar ze weet met haar houding niet goed raad. Ze neemt de hond van hem over en verdwijnt om de hoek van de quinta. Terug op het terras wil de tevreden stemming niet meer komen. ‘Wat ben je toch een sukkel, Faber. De hond inpikken, drank aanbieden, niet erg slim na haar emotionele uitbarsting van vanochtend, die zij het liefst wil vergeten.’

Ondanks het feit dat zijn stemming is omgeslagen valt Chris als een blok in slaap in zijn nieuwe bed en wordt pas de volgende ochtend wreed gewekt door de wekker die afloopt. Hij kreunt. ‘Ze heeft gelijk, het is hier vroeg dag.’ Het is uit met leuke timmerklusjes voor zijn eigen plezier. Vanaf vandaag zal hij zich serieus aan het regiem van Jacintha en haar mannen onderwerpen. Chris hijst zich in een schone overall, in zijn rugzak stopt hij een lunchpakket en een thermosfles met ijsthee.
De klompen aan zijn voeten en de strohoed op zijn hoofd geven hem de uitstraling van een werknemer op een quinta. Vasco en Carlos begroeten hem met lichte verbazing. Dat Chris een aantal dagen heeft meegewerkt hebben ze gewaardeerd, maar dat hij zich officieel meldt als werknemer van Jacintha hebben ze niet verwacht. Hij maakt dus echt waar dat hij alle facetten van het bedrijf wil leren kennen. 

Er verstrijken een paar dagen waarin Chris les krijgt in het zogenaamde krenten, het wegknippen van te kleine druiven, om de overige druiven een betere kans tot groeien te geven. Jacintha spaart hem niet. Fanatiek onderwijst ze hem over het verschil in druivensoorten en hun opbrengsten, grondsoorten en het verschil tussen de vijf soorten port. ’s Avonds probeert hij aan de hand van het wijnboek dat hij van Maaike en Leo kreeg de lessen van Jacintha terug te lezen. Zodra de renovatie van de persruimte klaar is wacht hem een eerste les in het proeven van de portwijn die daar ligt te wachten op het moment dat het port mag gaan heten. Die werkzaamheden gaan voorspoedig, het ziet er niet naar uit dat Chris de proeverij nog een tijdje kan uitstellen. Het lijkt hem, gezien zijn voorkeur voor bier, het moeilijkste onderdeel van de onderneming. Maar hij heeft al lang begrepen dat hij met die smoes bij Jacintha niet wegkomt. Ze is steevast van plan een volleerde wijnboer van hem te maken.

Aan het eind van de week weet Augusta weer eens te ontsnappen, stilletjes sluipt ze het terras op waar Chris geconcentreerd aan een mail voor zijn nichtje werkt. Hij schrijft over zijn huis en de lessen die hij van Jacintha leert. Als hij opstaat om een paar foto’s van zijn huis te maken om mee sturen ontdekt hij de hond. Hij besluit de foto’s voorrang te geven. Augusta ligt hem niet in de weg. Als hij een poosje later weer buiten komt vindt hij Jacintha in zijn stoel. Terwijl ze haar hond tussen de oren kriebelt, tuurt ze aandachtig naar de laptop.
‘Wat dacht je, ik ga haar zelf maar halen?’
Betrapt staat ze op. ‘Sorry, dat ik zomaar ben gaan zitten, maar ik zag je niet.’
‘Blijf gerust zitten, ik haal een tweede stoel en mijn taalgids.’
Als Chris is gaan zitten, wijst ze op de laptop. ‘Schrijf je ook brieven op dat ding?’
Hij knikt, maar hij maakt duidelijk dat hij haar dat niet in een paar woorden kan uitleggen, daar heeft hij echt Tonio bij nodig. Hij kan haar wel laten zien hoe het werkt. Hij tikt in op het toetsenbord. ‘Jacintha is naast me komen zitten, ze komt haar hond halen. Ik vertel je morgen de rest en stuur foto’s.’
‘Wat heb je over mij geschreven?’
Grijnzend zegt Chris. ‘Dat je hier bent gaan zitten om je hond te halen.’
‘Ja, dat klopt, maar nu ik hier toch zit, kan ik dat ook leren?’
‘Jazeker, maar dan moet je een laptop kopen en iemand vinden die je les wil geven.
Ik zou het graag zelf doen, maar voor ik jou les kan geven zijn we zeker een jaar verder.’  Chris heeft wel gemerkt hoe leuk ze het vond om gordijnen en huisraad op te zoeken op internet, maar dat ze er zelf mee aan de slag wil heeft hij niet achter haar gezocht. Deze keer slaat ze zijn aanbod om iets te drinken niet af. Ze vraagt of hij nog iets moois tevoorschijn kan toveren op dat wonderschermpje op tafel.
‘Zal ik je wat van Nederland laten zien?’  Chris googelt op Keukenhof. Samen kijken ze naar de kleurige plaatjes die hij voorbij laat komen. Hij legt uit. ‘Wat de druif is voor Portugal, is de tulp voor Nederland.’ Na de Keukenhof surfen ze door de Amsterdamse grachten. Jacintha raakt steeds enthousiaster, ze vergeet de tijd.
Chris heeft wel opgemerkt dat de maan boven de vallei oprijst, maar hij vindt haar gezelschap op zijn terras minstens zo leuk als in de wijngaard. Pas als hij opstaat om de glazen opnieuw te vullen ziet ze dat het donker begint te worden. Ze schrikt en wil meteen naar huis. Chris weet haar met moeite te verleiden tot een tweede drankje. Als ze haar glas heeft geleegd staat ze resoluut op.
‘Ik moet echt gaan, dank je wel voor de leuke avond. Maandag ga ik Tonio vragen of hij me wil helpen. Kom Augusta.’  Chris zit nog lang naar de sterrenhemel te staren.

Chris Faber 25

Tonio

Tonio en Chris kunnen het steeds beter met elkaar vinden. Gezamenlijk maken ze de kastenwanden om daarna aan een buffetkast te beginnen. Tonio heeft op internet gekeken wat er zoal op de markt is, samen met Chris komt hij tot een ontwerp.
Chris heeft voor een lichte houtsoort gekozen. Terwijl ze passen en meten, schaven en timmeren komt Tonio met het voorstel het keukentje in dezelfde stijl te maken.
Chris wil niets liever. Hij waardeert de smaak en het vakmanschap van de jonge Portugees. Van tijd tot tijd komt Jacintha de vorderingen bekijken. Zij raakt steeds enthousiaster over de metamorfose die de voormalige woonruimte van haar schoonmoeder ondergaat. Over de keuken heeft ze niets dan lof. Vooral het feit dat straks de losse gasfles niet achter een gordijntje verdwijnt, maar door een degelijke deur aan het oog wordt onttrokken stemt haar tevreden. Tonio mag dat in haar keuken ook maken als hij bij Chris is uitgebouwd. Met zijn drieën lopen ze alle ruimtes nog eens langs. In de slaapkamer vraagt Tonio zonder schroom naar Chris zijn plannen met een bed. Hij heeft op internet iets gezien wat hij graag zou willen maken. Hij wil er met alle plezier zijn vrije tijd insteken. Chris, met het advies van Maaike in zijn achterhoofd, weet even niet wat hij op de vraag moet antwoorden, maar het is Jacintha die, na Tonio’s vertaling, reageert. ‘Daar ben ik ook wel benieuwd naar.
Je houdt steeds voor ogen dat dit mogelijk een tijdelijk onderkomen is. Zet je er één groot bed in of twee eenpersoons die je, voor wie dat wil, aan elkaar kunt schuiven?’
Chris is verrast door haar opmerking, tot nu toe heeft ze weinig blijk gegeven van meedenken en de weigering samen een keuken uit te zoeken is nog geen week oud.
‘Dat is precies wat ik heb gezien, ik laat het jullie even zien.’ Terwijl Tonio zijn laptop haalt, durft Chris de gok te wagen haar mee te vragen naar Barcelos. In zijn beste Portugees vraagt hij of Jacintha tijd kan vrij maken om samen met hem en Maaike gordijnen en ander inventaris uit te zoeken. Voor ze kan antwoorden is Tonio terug met een opengeklapte laptop. Op het scherm staan bedden gemaakt van hetzelfde hout als de buffetkast en de keuken.
Jacintha, gewend aan de ijzeren krullen van de Portugese bedden, wil de beelden op haar gemak bekijken en stelt voor de sessie naar haar keukentafel te verplaatsen. Chris raakt steeds verbaasder over de ommezwaai in haar gedrag, het lijkt of ze eindelijk haar reserves laat varen. Het zou hem welkom zijn als ze wat losser met elkaar kunnen omgaan. 

Tonio zit tussen Chris en Jacintha in en maakt er een hele show van. Zij kijkt met bewondering naar wat de jonge man op zijn laptop tevoorschijn tovert. Hij laat eerst een tweepersoonsbed zien en daarna twee bedden in dezelfde stijl. Ze wijst op de dikke poten. ‘Hoe denk je die twee bedden tegen elkaar te schuiven, dat past helemaal niet.’
Tonio lacht haar bezwaar weg. ‘Die poten maak ik netjes op maat.’
Ze draait zich naar Chris en vraagt. ‘Wat vind jij? Jij moet er in slapen.’
Chris steekt twee vingers op, het is hem te ingewikkeld haar duidelijk te maken dat het hem persoonlijk niet uitmaakt. Voor eventuele verhuur lijkt twee bedden praktischer. Als de keuken klaar is kan Tonio aan de volgende opdracht beginnen.
Terwijl Jacintha de heren van de traditionele sinaasappelsap voorziet wijst ze op Tonio’s laptop en vraagt ze Chris. ‘Kun jij dat ook op die machinerie van je?’
Chris knikt.
‘Zo kunnen we dus ook alvast naar gordijnstoffen kijken?’
‘Ja, dat kan. Zeg maar wanneer je dat wilt doen.’
‘Morgen eind van de middag als Vasco en Carlos naar huis zijn, misschien wil Tonio langer blijven om te vertalen als het voor jou te moeilijk wordt. Ik maak wat te eten.’
En dan begrijpt Chris de verandering in haar houding. Tonio is de sleutel.
Ze communiceert makkelijker met hem via de onbevangen timmerman dan met de vertrouwde Carlos. De volgende dag heeft Chris geregeld dat Tonio tot de laatste dag bij het bouwproject betrokken blijft en dat de renovatie van het dak boven de persruimte snel van start gaat. Tegenover Tonio laat hij doorschemeren dat het voor Carlos te veel kostbare tijd neemt die hij beter aan het wijngoed kan besteden.
Daarbij blijkt dat voor hem de vertaling van alle bouwtechniek toch lastig is.
De dankbare blik die Jacintha hem stuurt bij de uitleg die hij geeft, bezorgt hem een warm gevoel. Chris heeft haar goed begrepen.

Die avond komen ze gezamenlijk tot keuzes. Het valt Jacintha op hoe smaakvol Chris kleuren en patronen weet te combineren. Hij valt op blauwtinten, als hij haar op een typisch blauw servies wijst kan zij dat met haar Portugese hart wel waarderen.
Ze vraagt hem. ‘Heb je het thuis in Nederland ook zo ingericht?’
‘Wel zo ongeveer, alleen is het servies niet gekleurd, maar mijn thuis is inmiddels hier. Ik zal blij zijn als het straks klaar is en ik mijn intrek kan nemen.’
‘Waarom zou je wachten op de markt van Barcelos. Je kunt je aankopen elk moment in Vila Real doen, Maaike en mij zou dat veel tijd besparen.’
Tien dagen later heeft Isabel Cardoso de gordijnen gemaakt. Als de schilder is vertrokken maakt ze samen met Maria Nunes het nieuwe onderkomen van Chris tot in alle hoeken schoon. De plavuizenvloer glimt hem tegemoet. De eettafel inclusief vier stoelen staan op de plek. Alleen op de blauwe bank en twee makkelijke grijze stoelen die harmonieus kleuren bij de gordijnen zit een paar weken levertijd. Het belemmert Chris niet te verhuizen. Tonio heeft in de avonduren het eerste bed gemaakt. 

De laatste avond eet Chris bij Leo en Maaike, waar hij zijn dankbaarheid voor al hun hulp in een korte toespraak verpakt. Ze proosten met port op de vriendschap die is ontstaan. Maaike zegt. ‘We hebben nog nooit zo’n avontuurlijke gast gehad, maar je hebt ons ook een groot plezier gedaan met het waarmaken van je droom.
Jacintha kan met een gerust hart haar quinta voortzetten, zij is niet de enige die daar blij mee is.’
De volgende dag arriveert Chris bij Quinta Rodrigues in zijn Berlingo, die voornamelijk volgestouwd zit met kleding en schoenen.
Jacintha heeft hem zien komen en staat op haar veranda op hem te wachten. In haar handen houdt ze een mooi verpakt doosje.
‘Welkom in je nieuwe casa, ik hoop dat je hier kunt aarden.’
Ontroerd staat Chris even later met een klopper in zijn handen, een druiventros die op een wijnblad ligt. ‘Wat mooi, mag ik je zoenen?’ Hij drukt een voorzichtige kus op de wang die ze naar hem toedraait. ‘Je hebt me de naam voor mijn huis bezorgd.’
Hij maakt de nieuwe blauwe voordeur open. ‘Welkom in Casa Cacho de Uvas.’ (Huis de Druiventros)
Achter de deur krijgt Jacintha het te kwaad met haar ingehouden emoties. Ze laat haar tranen de vrije loop. Chris aarzelt geen moment, hij slaat een arm om haar heen. ‘Tranen van verdriet of blijdschap?’
‘Blijdschap, ik ben zo blij dat je mij en mijn bedrijf steunt. Ik weet niet of ik het nog lang had volgehouden.’
‘Geen zorgen meer, het komt heus goed.’ De vage geur van zoete druiven die uit haar kapsel zijn neus bereikt, brengt hem in verwarring. Hij laat haar los.
‘Ik ga mijn overall aandoen en rijd met je mee naar de wijngaard.’
‘Wil je niet eerst je auto uitladen?’
‘Daar heb ik vanavond tijd genoeg voor. Kom we gaan aan het werk.’
Als hij naast Jacintha in de Suzuki kruipt, heeft hij zichzelf ogenschijnlijk weer onder controle, zij wacht met weg te rijden. Ze kijkt hem aan. ‘Kunnen we dat incident van zonet vergeten?’
Chris schudt zijn hoofd. ‘Nee, vergeten niet, maar ik zal er met niemand over praten.’
Al schoffelend onder de hete zon spreekt hij zichzelf in gedachten toe.
‘Kop erbij houden Faber, ze is lief, maar je kwam naar Portugal om in een wijngaard te investeren.’

Chris Faber 24

Bouwperikelen

Aan het eind van een warme werkdag tussen de wijnranken is het in de koele keuken van de quinta heerlijk om met een glas vers geperste sinaasappel uit te blazen. Loodgieter Manolo voegt zich bij het gezelschap, hij wil dat Chris de aansluiting voor de wasmachine in de badkamer controleert en hij wil overleggen over de aansluitingen van het keukenblok. Carlos biedt aan dat meteen te doen zodat Manolo de volgende morgen aan de slag kan. Het blijkt dat het doortrekken van de waterleiding en afvoer en het sparen van de vloer ingewikkelder is dan de aannemer heeft voorgespiegeld. Manolo heeft van zijn baas drie opties gekregen om te bespreken.
Allereerst de tijdrovende en dure oplossing door een smalle strook van de vloer in de badkamer en de slaapkamer uit te boren. Het is raadzaam de plek waar de kraan komt te zitten in het keukenblok zo dicht mogelijk tegen de muur van de slaapkamer te plaatsen. Chris ziet het voor zich, dat wordt ter plekke een keukenblok op maat maken. Op zich is dat het probleem niet, maar Manolo kan niet garanderen dat de plavuizen onbeschadigd terug kunnen worden geplaatst. Als alternatief en minder tijdrovend, dus goedkoper is het de leidingen in een geul buitenlangs te leggen. Tenslotte is de meest simpele en snelste oplossing om de leidingen onder langs de muur in de slaapkamer te laten lopen, voor het zicht afgedekt met een koof die dan later dezelfde kleur als de muur kan krijgen. Chris is geneigd voor de laatste oplossing te kiezen. Het werken op de quinta bevalt hem zo goed dat hoe sneller zijn onderkomen klaar is hoe liever hem dat is. Maar hij wil alleen met de aannemer zelf zaken doen. Chris hoopt dat Leo tijd voor hem wil vrijmaken om met de aannemer in overleg te gaan. Nadat Carlos voor vertaling heeft gezorgd laat Manolo weten dat hij zijn baas op de hoogte brengt. Carlos legt Jacintha het probleem uit. Omdat Chris ook advies wil vragen aan Jan van Dam loopt hij terug om een paar overzichtsfoto’s te maken. Augusta houdt hem gezelschap. Het was hem liever geweest dat Jacintha was meegelopen, hij had graag haar mening en eventuele wensen gehoord, het is tenslotte haar huis, maar hij durft het niet te vragen. Voor vandaag heeft hij voldoende beslag op Carlos gelegd, zonder hem redt hij een complete conversatie met haar nog niet.

’s Avonds maakt Leo een afspraak met de aannemer voor de volgende dag. Chris zet zich eindelijk aan een lange mail voor Jan en Vera van Dam waarin hij uit de doeken doet hoe zijn leven er inmiddels voor staat en dat zijn plannen in een vergevorderd stadium zijn. Hij besluit met de vraag wat te doen met de plavuizen als hij voor de moeilijkste weg kiest. Eigenlijk weet hij zelf het antwoord al, maar hij vraagt meteen advies over het onderhoud van de vloer waarvan ze op de foto’s kunnen zien hoe verwaarloosd die er op dit moment uitziet. Binnen het uur is er reactie uit Nederland. Zoals te verwachten was reageert het echtpaar enthousiast. Ze hadden niet gedacht dat Chris zo snel zijn droom zou waarmaken. Wat betreft de plavuizen is het antwoord overduidelijk. ‘Laat de bouwvakkers er vooral met hun vingers afblijven, de kans op onherstelbare schade is groot. Voor je het weet adviseert de man een nieuwe vloer en dat lijkt ons een onnodige kostenpost, tenzij je van plan bent de rest van je leven achter die quinta te gaan wonen, maar daar geloven Vera en ik niet in. Als het je daar goed bevalt ga je vast op zoek naar andere woonruimte. De toerist die dat huisje ooit gaat huren zal het een zorg zijn hoe de waterleiding loopt. Als er maar warm en koud water uit de kraan komt. Zolang je niet bikt aan degelijke plavuizen is onderhoud niet moeilijk. Voordat jouw vloer weer toonbaar is gaan er heel wat emmers water en een zacht schoonmaakmiddel overheen. Vraag die weduwe wat zij gebruikt of huur een betrouwbaar schoonmaakbedrijf in. We wensen je alle succes van de wereld, hou ons op de hoogte en laat weten wanneer wij dat huisje kunnen huren.’

Met een tevreden gevoel stapt Chris in bed. Hij kiest voor de snelle oplossing. Jacintha zal daar vast geen bezwaar tegen maken al was het maar omdat dan het dak boven de ruimte waar de druivenpers staat, ook sneller aan de beurt is.
Het onderhoud met de aannemer verloopt snel en efficiënt. Manolo meldt zich de volgende dag om de klus te klaren. Chris assisteert hem om te voorkomen dat hij weer een dag aan overleg kwijt is. Uiteindelijk zit alles naar wens en kan hij een keukenblokje gaan uitzoeken. Hij vraagt Jacintha mee te gaan, maar ze weigert beslist. Maaike legt hem uit dat Jacintha zich niet met hem alleen in het openbaar wil vertonen. ‘Als je mij ook meevraagt zal het voor haar makkelijker zijn om je te helpen bij je aankoop. Weet je nog? Behoedzaam te werk gaan.’
‘Ik vind het ver gaan, een chaperonne mee bij de aanschaf van een keukenblokje, maar als ik haar daarmee een plezier doe, moet het maar.’
‘Blijkbaar heb je er belang bij het Jacintha naar de zin te maken terwijl het jouw woonruimte wordt.’
‘Ik denk het gevoel van ongemak te verkleinen door haar erbij te betrekken, maar het lijkt wel averechts te werken. Stel dat ik op den duur naar grotere woonruimte wil uitzien en zij de ruimte aan toeristen gaat verhuren, dan moet het ook naar haar zin zijn ingericht.’
‘Oké, mocht je plannen hebben haar vaker mee te vragen laat het me weten, dan kan ik er rekening mee houden. Er komt een dag dat je gordijnstof wilt uitzoeken, ik noem maar wat, dat gaat je zonder mij niet lukken. Voorlopig zal je mij dus ook op sleeptouw moeten nemen. Ik zie ons nog wel een dag naar de markt in Barcelos gaan. Ik zeg het je alvast, tegen dat je aan de inrichting van de slaapkamer toe bent, breng je haar maar niet in verlegenheid door haar mening te vragen.
Dat zoek je maar mooi alleen uit.’

De komende dagen komt Chris niet toe aan het uitzoeken van inventaris. Er meldt zich een jonge enthousiaste timmerman die moet zorgen voor een kastenwand met schuifdeuren in het halletje en de slaapkamer. Tot Chris zijn genoegen spreekt het jongmens, dat zich heeft voorgesteld als Tonio, redelijk goed Engels. Eindelijk kan hij weer eens zonder tolk zijn ideeën uit de doeken doen. Ze worden het snel eens over de oplossing die Chris heeft bedacht. Samen rijden ze in Tonio’s vrachtwagentje naar Vila Real om de nodige materialen op te halen. Onderweg brengt Chris de keuken ter sprake. Hij houdt absoluut niet van een open keuken en wil dus graag een praktische afscheidingswand voor het eetgedeelte in de kamer met aan de kant van de keuken kastjes en lades en aan de andere kant een mogelijkheid om boeken en wat snuisterijen te plaatsen. Aanvankelijk was hij van plan geweest de kast zelf te maken, maar dat gaat hem te veel tijd kosten, misschien kan Chris toestemming vragen aan de baas van Tonio of hij daarbij kan helpen.Tonio heeft gehoord dan de man naast hem vroeger bij een bouwbedrijf heeft gewerkt, hij wil zijn vaardigheden graag aan de oud-timmerman uit Nederland laten zien en knikt instemmend. ‘Ik zou u graag helpen en loop even mee naar het kantoortje, dan kunt u dat meteen regelen.’
De aannemer geeft gehoor aan de wensen van Chris, hij heeft er alle belang bij die rijke Hollander tevreden te houden. Je weet maar nooit wat er in het verschiet ligt. 

Chris Faber 23

Weddenschap

Eenmaal terug op Portugese bodem komen de werkzaamheden voor Chris goed op stoom. Leo heeft in Vila Real een aannemer gevonden die op korte termijn met de verbouwing van zijn huisje kan beginnen. Alle afspraken zijn vastgelegd en ondertekend. De huisvesting van Chris wordt als eerste gerealiseerd. Jacintha is duidelijk: tijdens de oogst wil ze geen hinder ondervinden van de bouw aan de schuren.
Op haar aanraden heeft Chris dunne katoenen overalls gekocht. In het ene borstzakje zitten een pen en notitieboekje achter de rits verstopt en in het andere een Portugees taalgidsje. Vanaf zijn onderkomen bij Leo en Maaike rijdt hij dagelijks naar Tua om hand-en-spandiensten te verrichten op het wijngoed. Tevens onderhoudt hij samen met Carlos contact met de Portugese bouwvakkers. Aangezien ze wel gewend zijn aan een obstakel als een plavuizen vloer weten ze zijn zorg daarover snel weg te nemen. Ook tijdens het werk tussen de wijnstokken neem Carlos hem onder zijn hoede. Hij onderwijst over de bijzondere samenstelling van de grond in de Dourovallei. Door de aanwezigheid van rotspuin en leisteen is er weinig aarde, wat voor de wijnstok betekent dat hij hard moet werken om te groeien. Dat proces levert betere druiven op. Chris noteert veel in zijn boekje. Tijdens de lunchpauzes oefent hij, tot vermaak van Jacintha, de Portugese uitspraken. De moeilijke woorden waar hij zijn tong over breekt neemt zij apart met hem door. ’s Avonds doet Maaike er nog een schepje bovenop. 

Hoewel het nog geen oogsttijd is laat Jacintha aan Chris zien hoe je een wijntros afknipt. Hun hoofden, bedekt met strohoed tegen de felle zon, buigen zich over een wijnstok. Aandachtig volgt Chris haar aanwijzingen en de handelingen van haar slanke vingers. Leunend op zijn schoffel bekijkt Carlos op een afstandje het idyllische tafereel. De weerstand die hij voelde is, door de ijver die Chris aan de dag legt, langzamerhand verdwenen. Hij stoot zijn collega even aan. Hij knikt naar de twee figuren die tussen de groene bladeren doorschemeren.
‘Vasco, ik denk dat die twee het samen leuk gaan krijgen.’
‘Ach man, schei toch uit, weet je niets beters te verzinnen. Jacintha zal Jaime nooit ontrouw worden.’
‘Nee, niet op heel korte termijn, maar mijn gevoel zegt me dat we na de oogst van volgend jaar een bruiloft op de quinta vieren. Zullen we wedden?’
‘Ik geloof er niks van. Chris is zo onervaren als de pastoor. Die weet niet hoe hij een vrouw voor zich moet winnen. Of wil jij hem dat bijbrengen met je Berlijnse ervaring?’
‘Nee, jij komt ver, jij bent de regio niet eens uit geweest. Jij hebt nooit aan de vrijheid geroken.’
‘Waarom zou ik, ik heb het hier naar mijn zin. Ik heb een prima vrouw en twee fantastische kinderen. Ik heb daar geen Berlijnse ervaring voor nodig, als puntje bij paaltje komt is de liefde overal gelijk. Maar goed, je wilt wedden, wat zet je in?’
‘Ik betaal de stomerij als jij je zondagse pak volgend jaar voor de bruiloft moet laten stomen.’
‘Nou dan word ik aan de weddenschap niet beter en jij niet slechter, want die bruiloft komt er niet. Een ding Carlos, zwijg er over. Voedt de roddel in het dorp niet. Voor je het weet staat de padre, ondanks zijn meegaandheid, hier toch op het erf om zich ermee te bemoeien. Je maakt haar er kopschuw mee en dat komt op den duur het wijngoed niet ten goede. Dat zou zonde zijn nu de boel nieuw leven wordt ingeblazen. Ik zou maar weer eens aan de slag gaan in plaats van die twee te begluren.’
Carlos zet zijn schoffel weer in de juiste stand.
Verderop in de wijngaard hebben Jacintha en Chris geen weet van een afgesloten weddenschap.

Chris Faber

Lieve Lezers

In verband met een onverwachte verdrietige omstandigheid in onze vriendenkring ben ik halverwege aflevering 23 blijven steken. Ik sla een week over.

Chris Faber 22

Veenwijk vaarwel

Frits zit de ruzie met zijn vrouw over zijn vermeende jaloezie niet lekker. Het steekt hem inderdaad dat zijn zwager zijn gewonnen geld in Portugal in een bedrijf steekt, hij had zich een project dichterbij huis kunnen kiezen. Maar Frits realiseert zich dat hij zich daarmee niet heeft te bemoeien. Om het naar Brechtje toe goed te maken, neemt hij het complete verzekeringsdossier van Chris door. Om te voorkomen dat hij in Portugal het komende jaar tegen ongemakken zal aanlopen adviseert Frits om aanpassingen te doen. Uitvoerig bekijkt hij de mogelijkheden over het invoeren van een auto en hij komt tot de conclusie, dat als Chris de nodige papieren door zijn garagebedrijf laat regelen, het aantrekkelijker is om in de Berlingo terug te reizen.
Als Frits eind van de middag thuiskomt, neemt hij Brechtje meteen alle wapens uit handen door te vertellen waar hij zich mee heeft beziggehouden en dat hij vanavond een afspraak met Chris zal maken om een en ander te regelen. ‘Ik blijf bij mijn mening dat ik het een wonderlijke onderneming vind, maar dat wil niet zeggen dat ik hem niet goed zal adviseren. Kunnen jij en ik hiermee de discussie afsluiten?’ Het ligt niet in Brechtjes aard lang te mokken. Ze zoent haar man op zijn kruin. 
'Als jij je niet negatief laat leiden door je mening, vind ik het prima.’
Na Frits zijn telefoontje streept Chris dat onderwerp af op zijn werklijst.

Ondertussen gaan de werkzaamheden op de quinta in Portugal gewoon door.
Terwijl de temperatuur begint op te lopen werken Jacintha en haar mannen elke dag in de wijngaard. Ranken worden opgebonden en onkruid wordt verwijderd. Tijdens de lunch in de schaduw van het witgepleisterde huisje, waar gereedschap wordt opgeslagen en waar je kunt schuilen tegen regen en al te felle zon, begint Jacintha over Chris te praten. ‘Denken jullie dat een man als Chris kan werken in deze hitte.
Ze zijn in Nederland dit soort temperaturen en werken in de felle zon niet gewend.
Laat staan dat ze weten wat een siësta is en dat je daarom ’s avonds langer doorwerkt. Ik maak me er zorgen over. Hoe zal Chris het ervaren als straks de aannemer aan de slag gaat en andere werktijden hanteert dan Chris gewend is.’
‘Ik zie het probleem niet’, zegt Carlos. ‘Als je in een ander land wilt wonen, zal je je moeten aanpassen aan de gewoontes van dat land. Ik heb dat destijds in Berlijn ook ondervonden, ik kon daar niet een paar uur pauzeren zoals ik dat van huis uit gewend was. Nou is het daar minder warm, dus de noodzaak was er ook niet.
Wat werktijden betreft komt hij er snel genoeg achter dat je hier maar beter in de schaduw kunt gaan liggen als de zon op zijn hoogst staat.’
‘Ik denk dat ik vanavond Maaike vraag of ze Chris wil waarschuwen voor omstandigheden als deze en dat hij daar in zijn garderobe rekening mee moet houden. Dan vraag ik meteen hoe ver Leo is met het zoeken naar een aannemer. ‘Hoop je stiekem dat hij zich zal bedenken?’ vraagt Vasco.
Na een lichte aarzeling zegt Jacintha. ‘Nee, dat niet, ik heb me inmiddels verzoend met een paar extra handen. Zodra het kan wijden we hem in op het wijngoed.
Ik vermoed dat de herbouw van de vervallen schuur veel langer gaat duren en mocht dat het geval zijn, dan geeft ik opdracht daarmee te wachten tot na de oogsttijd.
Dan kan Chris meteen leren hoe dat in zijn werk gaat.’ Ze hoopt dat hij niet vergeet aan zijn Portugees te werken. Dat hij haar taal niet spreekt voelt ze als een belemmering. Eigenlijk zou ze hem liefst in een mail zelf willen adviseren, nu is ze afhankelijk van Maaike. Vasco is verbaasd over de ommezwaai die zijn bazin heeft gemaakt, maar is zo wijs er niets over te zeggen. Hij weet niets van de doorwaakte nachten en de gesprekken die ze daarna had met Padre Bardorino die haar uiteindelijk liet inzien, dat met een zakelijke overeenkomst en meer hulp, de toekomst gewaarborgd is van het bedrijf dat haar zo lief is. Nu ze die stap heeft genomen wil ze Chris alle kans van slagen geven.

Op zijn beurt maakt Chris haast met het afwerken van zijn programma. De bankzaken zijn voor de komende tijd op orde. Als hij zich definitief in Portugal gaat vestigen moet dat in verband met belastingen opnieuw worden bekeken. Rekeningen van de bouwwerkzaamheden gaan via de bank afgehandeld worden. Voor privéuitgaven zal hij een rekening in Portugal openen. Zijn testament is herzien, de papieren van de auto en de verzekeringen zijn geregeld. Met Irene en haar ouders heeft hij afspraken gemaakt over huur en vaste lasten. Voorlopig blijft alles op zijn naam staan. Chris zal Irene maandelijks gedetailleerd laten weten wat zij hem verschuldigd is. Janneke heeft er nog eens op aangedrongen haar kind vooral niet te ontzien. Irene begint op de meubels van haar oom, tot ze voldoende heeft gespaard om eigen spullen aan te schaffen. Ze neemt de logeerkamer in gebruik en neemt haar eigen bed met toebehoren mee.

Nu Chris de beschikking over zijn auto houdt is de verleiding groot om alvast wat dozen te vullen, maar gebrek aan opslagruimte weerhoudt hem ervan. Hij kan beter een weekje terugkomen als zijn huis in Portugal klaar is. Dan kan hij overzien wat er nodig is. Hij besluit alleen zijn zomerkleding mee te nemen. Maaike was er in haar mail duidelijk over. ‘Jacintha vraagt me je te waarschuwen voor de temperaturen hier. Neem luchtige kleding mee.’ Het doet hem goed dat Jacintha zo attent is daaraan te denken. Jammer dat ze nog niet met elkaar kunnen communiceren. Het wordt tijd terug te gaan en de lessen bij Maaike weer op te pakken. Wat nog rest is contact zoeken met Lydia Postma. Over Jan en Vera van Dam twijfelt hij. Chris weet bijna zeker dat hem dat een uitnodiging oplevert en dat daarmee voor hem kostbare tijd verloren gaat. Het kost hem minstens een dag die hij liever gebruikt om door Frankrijk te rijden. Omdat hij alleen rijdt zal de rit naar Portugal toch gauw een dag of drie in beslag nemen en Chris is niet van plan om er langer over te doen dan nodig is.
Hij opent zijn laptop om wat routes te bekijken. Zijn keus valt op snel doorrijden wat betekent dat hij een slordige duit kwijt is aan tolgeld, toch kiest hij ervoor, ook omdat die wegen voorzien zijn van goede stopplaatsen en hotels voor één overnachting. Terwijl hij bezig is de TomTom in te stellen gaat zijn telefoon.
‘Met Faber.’
‘Dag Chris, je spreekt met Lydia Postma.’
‘Dat is toevallig, ik had jou vanavond willen bellen. Ik had je beloofd contact te zoeken als ik in Nederland zou zijn. Heb je nieuws?’
‘Joost is vandaag opgenomen in een revalidatiecentrum in Zwolle. Om weer goed te kunnen lopen zal hij zal daar zeker zes weken behandeld worden. Het herstel van de schedelbasisfractuur vraagt ook veel tijd, zijn geheugen moet flink getraind worden. Kortom mijn broer is nog wel een tijdje onder pannen.’
‘Jammer, ik hoop dat het op den duur goed zal komen.’
‘De kans bestaat dat Joost in de toekomst concentratieproblemen blijft houden, maar daarover is niets met zekerheid te zeggen. Ik ben blij dat hij in Zwolle is, mijn ouders en ik kunnen hem daar makkelijk bezoeken.’
Chris ziet in een flits zijn vertrek naar Portugal lichte vertraging oplopen.
‘Zal ik binnenkort bij hem langs gaan?’
‘Ik dacht wel dat je dat zou voorstellen, maar het heeft geen zin. Joost kan zich van het ongeluk en de dagen daarvoor niets herinneren. Ik ben bang dat hij ervan in de war raakt. Hij weet niet wie je bent. Misschien is een ontmoeting in de toekomst wel mogelijk, maar voor nu lijkt mij het geen goed idee.’
‘En je ouders?’
‘Die hebben geen enkele behoefte aan contact met jou. Mijn ouders zijn streng godsdienstig en zien in het ongeluk van Joost de hand van God.  Ze zijn dankbaar dat je me hebt geholpen, zij vinden dat je genoeg hebt gedaan. Onze wegen zouden hier kunnen scheiden. Vind je het goed dat ik je nog eens bel als er nieuwe ontwikkelingen zijn?'  
‘Natuurlijk is dat goed, maar ik zal dan wel in Portugal zijn. Ik ga daar namelijk wonen en werken op een wijngaard, ik ben tijdelijk in Nederland om wat zaken te regelen.’
De mededeling zorgt voor een lang gesprek met Lydia. Als ze van het winnende lot hoort zegt ze. ‘Het is maar goed dat mijn vader niet weet dat je me hebt geholpen met geld dat in zijn ogen van de Duivel komt, hij zou zonder meer eisen dat ik het terugbetaal.’
‘Ik zou het weigeren.’

Nu het contact met Lydia onverwacht vlot is verlopen staat Chris niets meer in de weg af te reizen naar Portugal. De mail voor Jan en Vera maakt hij daar wel.
Hij geeft Irene de kans een afscheidsavond te organiseren. In de grote woonkeuken van Gert en Janneke zorgt ze voor een uitgebreide pastamaaltijd. In overleg met haar haalt Chris bij de slijter een passende wijn en voor bij de afsluitende kaasplank koopt hij een fles mooie port. De huissleutels die hij voor haar heeft laten maken zijn verpakt in een goudkleurig doosje. Tijdens het dessert maakt Chris van de overhandiging een plechtig moment. Hij speecht over een klein meisje dat groot wordt en de stap naar volwassenheid maakt. Ze proosten symbolisch met een glaasje port. Frits schuift zijn glaasje al snel bij. ‘Chris schenk nog eens in, dat is lekker spul.’ Gevoelige Brechtje schiet vol, maar ziet het tevreden aan.

De volgende morgen trekt Chris de huisdeur achter zich dicht. Hij begint opgewekt aan de lange reis. In de hoofdstraat van Veenwijk zet Hans Klunder de ochtendkranten buiten. Chris drukt op de claxon. De dorpsgenoot die hem het geluk bezorgde zwaait hem uit.

Chris Faber 21

Veenwijk 02

Onderweg naar huis raken Brechtje en Frits verstrikt in een woordenwisseling. Brechtje heeft zich geërgerd aan het gedrag van haar echtgenoot. ‘Waarom doe je zo vervelend tegen Chris. Het lijkt wel of je hem zijn nieuwe leven niet gunt.’
‘Ik begrijp niets van je broer. Waarom je kapitaal in Portugal over de balk smijten als je hier in Veenwijk de rest van je leven risicoloos op je lauweren kunt rusten.
Eerlijk gezegd vind ik dat beter bij hem passen. Tot hij werd ontslagen leek hij tevreden met zijn bestaan, maar sinds hij de loterij won is hij veranderd in een man van de wereld die een beetje met geld strooit als het zo uitkomt. Ik moet daaraan wennen.’ Brechtje blijft abrupt staan. Frits doet nog een paar stappen voor hij zich nors omdraait. ‘Wat nou weer?’
‘Frits Karsten, wat bazel je nou allemaal, ik denk dat je gefrustreerd bent dat je niet meeprofiteert van de prijs die Chris heeft gewonnen. Maar jij weet heel goed dat Chris nooit op zijn geld heeft gezeten. Ben je alle klussen vergeten die hij zonder betaling aan ons huis heeft gedaan? Als jij met jouw twee linker handen daar iemand voor had moeten inhuren, was je een slordige duit kwijt geweest. Weet je wat het is? Jij bent gewoon jaloers.’
‘Ja en, moeten we daar midden in de nacht op straat over bekvechten. Loop nou maar door ik wil naar bed.’
‘Als je maar weet dat hier het laatste woord niet over is gezegd. Jaloers omdat mijn broer de loterij heeft gewonnen. Koop zelf een lot wie weet levert het wat op.’

In de slaapkamer schopt Brechtje nijdig haar schoenen uit. Normaal hangt ze haar kleren keurig op een hangertje, maar nu smijt ze haar jurk en vest op de stoel in de hoek van de kamer. Als ze in bed wil stappen houdt Frits haar tegen. Hij slaat zijn armen om haar heen. ‘Brecht, we hebben een afspraak, nooit met ruzie naar bed.’
Zijn vrouw staat het huilen nader dan het lachen. ‘Ik weet niet wat jou mankeert, ik houd van je, we zijn gezond, financieel hebben we geen zorgen en dat geldt ook voor onze twee zonen. We hebben geen enkele reden tot klagen. Wil je soms ruilen met Chris?’
‘Nee, natuurlijk niet. Ik moet er niet aan denken om avonden in mijn eentje op de bank te slijten en de weekenden met een auto vol voetbaljunioren rond te rijden.’
‘Hoor je wat je zegt? Zo leuk was zijn leven blijkbaar niet, maar hij heeft er nooit over geklaagd. Ik gun hem zijn onderneming en hoop van harte dat die slaagt.’
De gedachten die Janneke haar in het oor fluisterde, houdt ze voor zich. De volgende ochtend moet Frits tempo maken om op tijd op zijn werk te zijn. Brechtje neemt zich voor die avond de draad van hun gesprek weer op te pakken.

Chris voegt zich op de trainingsavond van het seniorenteam ‘Veenwijk Vooruit’ als vanouds bij de voetballers aan de tap. Hij wordt enthousiast ontvangen. Iedereen is nieuwsgierig naar zijn Portugese avontuur. Chris vertelt van zijn belevenissen en de deal die hij in Portugal heeft gesloten. Door open kaart te spelen denkt hij de ergste roddels de kop in te drukken. Chris stapt op, nadat hij nog een rondje heeft gegeven. Wanneer de voetballers denken dat hij buiten gehoorafstand is, komen de tongen los. Jan Becker, de pestkop die op de lagere school Chris altijd het leven zuur maakte, heeft het hoogste woord. ‘Een zakelijke overeenkomst met een weduwe van zijn eigen leeftijd, dat gelooft geen hond. Altijd al gedacht dat die brave Faber de kat in het donker kneep. Nee, die is vast al met z’n Lustige Witwe van bil gegaan.'
De rechtsback heeft, zoals gewoonlijk na een training, een biertje te veel genuttigd.
Hij krijgt bijval van keeper Siem Lemstra. ‘Jammer voor de vrouwen in Veenwijk die hem maar een saaie vent vonden. Met dat kapitaal op de bank is Chris een stuk aantrekkelijker geworden, maar ze vissen nu mooi achter het net. Wees eerlijk, we hebben allemaal gedacht dat ie met hangende pootjes terug zou komen. Nee, die Portugese op haar portboerderij zit er straks warmpjes bij.’ De barman van dienst hoort het hoofdschuddend aan. ‘Jullie trappen nu wel lol om Chris Faber, maar ik ben benieuwd wie als eerste bij hem hengelt naar een goedkoop vakantieadres.’
Voor iemand daar iets op kan zeggen zwaait de deur open. Met een van woede vertrokken gezicht staat Chris in de opening. ‘Jan Becker als ik je ooit nog eens betrap op een opmerking over een Lustige Witwe komt brave Faber persoonlijk die steekneus van jou verbouwen.’ In de kantine valt een doodse stilte. Met zijn volle blaas had niemand rekening gehouden. ‘Succes verder met jullie oudewijvenpraat, ik ben hier voor het laatst geweest.’ Met een licht gevoel van triomf fietst Chris het terrein af. Dat hij die pestkop na jaren zijn vet heeft gegeven, stemt hem nog het meest tevreden.

Als hij twee dagen later aan het eind van de middag bij Hans Klunder een krant koopt, kan deze niet laten te vragen ‘Wat hoor ik nou van ‘Lopend Vuurtje’ heb je aangeboden Jan Becker zijn neus te verbouwen?’  ‘Hij vroeg erom en als hij dat nog eens doet als ik in zijn buurt ben, sla ik er echt op. Wat Jan Becker aangaat heb ik te lang mijn geduld bewaard. Trouwens die hele kantine kan me gestolen worden.
Lekker een gratis rondje achterover slaan en mooi weer spelen tot je uit zicht bent. Wie weet wat ze vroeger allemaal over me hebben gekakeld. Ik ben klaar met ‘Veenwijk Vooruit’.

Met zijn krant onder de arm steekt hij over naar de winkel van Gert en Janneke. Het is bijna sluitingstijd. Gert is bezig met een laatste klant. ‘Loop maar door, Janneke is al boven. De geur van verse koffie en appeltaart komt hem tegemoet. Janneke heeft hem de straat zien oversteken en staat hem bovenaan de trap op te wachten. ‘Gezellig Chris, je komt mooi op tijd om een bres in de taart te slaan. Terwijl ze koffie voor hem inschenkt vraagt ze. ‘En bevalt het je, terug op honk?’ Chris wacht met zijn antwoord tot zijn schoonzus tegenover hem zit. ‘Gek genoeg voelt het niet meer als thuis. Die tijd in Portugal met zijn afwisseling van armoede, pracht en praal en mooie landschappen heeft me geleerd dat ik niet echt gelukkig was met mijn gezapige leventje. Dat winnende lot was in alle opzichten een lot uit de loterij. Ik mis hier de hellingen van de Dourovallei en de schitterende sterrenhemel daarboven. Ik mis de kringelende rookpluimpjes waarvan ik inmiddels de betekenis ken. Ik heb zin om daar mijn handen flink uit de mouwen steken.’ Janneke krijgt niet de kans om op de ontboezemingen te reageren. Irene rent met twee treden tegelijk de trap op.
Ze wervelt de woonkeuken binnen en valt Chris om de nek. ‘Oom Chris wat fijn je te zien. Papa zei al dat je er was.’ Zijn nicht, in de groene bedrijfskleding van de supermarkt waar ze een baantje heeft, ploft op de stoel naast hem. Net geen twintig en zo dartel als een jong veulen. Daar moet nog flink aan geschaafd worden voor ze zelfstandig een bedrijf kan runnen.
‘Ik vind het zo tof dat ik een tijdje in je huis mag wonen, morgen ben ik vrij, mag ik dan langs komen?’
‘Irene, niet zo ongeduldig, oom Chris heeft meer zaken af te handelen. Jij staat vast niet als eerste op zijn lijstje.’
Chris begrijpt zijn nichtje wel. Hij zou ook liever aan zijn nieuwe onderkomen sleutelen dan hier aan het appelgebak zitten, hoe gezellig ook. ‘Je staat inderdaad niet bovenaan mijn lijstje, maar als ik morgen bij de bank ben geweest pik ik je op. Ik moet er om elf uur zijn.’
‘Kom hier lunchen, dan kunnen jullie daarna je gang gaan.’ stelt Janneke voor.
‘Prima. Dan hou ik de rest van de middag vrij. Intussen moet de jonge dame hier nadenken hoe zij denkt te gaan wonen. Wil je het komende jaar op het oubollige meubilair van je oom zitten of ga je eigen meubels aanschaffen? Ik hoop niet dat de tuin je afschrikt. Zelf heb ik het nooit zo mooi voor elkaar gekregen, tante Brechtje heeft hem voortreffelijk onderhouden tijdens mijn afwezigheid. De tuin wordt een onderdeel van de afspraken die wij samen gaan maken. Je mag gerust advies aan tante Brecht vragen, maar ik wil niet dat zij voor die tuin opdraait.’ Het klinkt Irene nogal logisch in de oren.
‘Jij bent grootgebracht op een bovenwoning met een dakterras, beetje plukken aan uitgebloeide plantjes in een bloembak is iets anders dan onkruid wieden dat ongevraagd de kop opsteekt.’
Janneke schiet in de lach. ‘Zelfs in dat plukken is ze niet erg bedreven. Ze ziet niet eens het verschil tussen een geranium en een fuchsia.’
‘Máááám.'
‘Nou dan laat ik het boek ‘Hoe onderhoud ik mijn tuin’, in de kast staan.’
‘Laat het Amsterdams kookboek ook maar staan, dat zou nog wel eens goed van pas kunnen komen.’
‘Jullie doen net of ik niets gewend ben, ik kook vaak genoeg.’
‘Natuurlijk’, zegt Gert die binnen komt lopen en haar woorden heeft opgevangen.
'Die aangebrande bietjes waren best lekker toen we er de korst hadden afgesneden. Chris ik vrees dat je keuken na een jaar wel een verfje kan gebruiken.’
Irene, opgegroeid met de plaagstootjes van haar ouders zegt. ‘Je hoort het oom Chris, mijn ouders hebben me schromelijk verwend, het is hun eigen schuld dat ik niks kan. Misschien kunnen we morgen meteen een kleurtje afspreken. Blijf je eten, het is mijn beurt om te koken. Ik ben gespecialiseerd in pasta.’

Chris Faber 20

Veenwijk 01

Nu de contouren van een definitief verblijf in Portugal zichtbaar worden, besluit Chris een week of twee naar Nederland te gaan om belangrijke zaken af te handelen. Intussen zal Leo in overleg met Jacintha alvast op zoek gaan naar een bonafide aannemer. Zodra het contract is getekend, wil Chris aan de slag met zijn huis.
Hij hoopt vurig dat ze haar schuldgevoel de baas blijft en dat ze zich in die weken niet bedenkt. Hij neemt zich voor het contact met haar zo zakelijk mogelijk te houden, maar daar zal ze zelf ook wel over waken. Met Maaike komt hij overeen dat hij tot zijn verhuizing naar Tua van kamer wisselt. Op zijn open ticket boekt hij een lijnvlucht naar Amsterdam, waar zus Brechtje hem zal ophalen. De Touareg levert hij op de luchthaven van Porto in. Bij terugkomst kan hij wel een kleinere auto huren. Naspeuren op internet heeft hem geleerd dat een buitenlandse auto invoeren in Portugal een lading papierwerk met zich meebrengt en dan nog is het de vraag of het goed komt. Chris heeft daar geen zin in. Hij gunt zich een jaar om te wennen aan zijn nieuwe leven en als blijkt dat het hem bevalt, kan hij altijd nog een auto aanschaffen. Laat zijn familie maar plezier hebben van de Berlingo. Hij noteert op zijn werklijstje onder bankzaken en huis/inboedel: Berlingo. Zijn pen aarzelt even, maar dan voegt hij toch Lydia Postma toe. Tenslotte heeft hij haar beloofd contact op te nemen zodra hij in Nederland is. In zijn grote koffer pakt hij eerst de tafelkleden in die hij in Barcelos voor Brechtje en Janneke kocht. Er bovenop gaan de meest noodzakelijke spullen, thuis ligt voldoende voorraad die hij aan het eind van zijn verblijf daar, in dezelfde koffer mee kan nemen naar Portugal. Eigenlijk zou hij het liefst al op die terugreis zijn.

Chris kan er bij zichzelf de vingers niet achter krijgen waarom hij niet uitkijkt naar een weerzien met Veenwijk. Is hij in die paar weken zijn geboortedorp al ontgroeid, is het de kneuterigheid die hem tegenstaat? Dat zal in Tua  binnenkort nog erger zijn, dus dat kan het niet zijn. Natuurlijk is het fijn dat hij zijn familie kan vertellen over zijn reis en dat hij zijn einddoel al zo snel bereikt heeft. Het onvermijdelijke negatieve commentaar zal hij naast zich neerleggen. Hij hoort zwager Frits met zijn zeurderige stemgeluid al zeggen. ‘Ik begrijp niet waar jij mee bezig bent, als je dan zo nodig je geld wilt uitgeven, kan dat toch ook in Veenwijk.’

Maar Frits gaat iets anders zeggen en dat steekt Chris meer dan hij wil toegeven.
Als ze de avond na zijn thuiskomst met z’n allen bij elkaar zitten en de laptop met foto’s op tafel staat vraagt Chris: ‘Waar zal ik beginnen, in Lissabon en de ontmoeting met Vera van Dam of aan het eind op het wijngoed?’
‘Doe maar het eind’, zegt Frits ‘We zijn zo onderhand wel benieuwd naar de weduwe.’ Het spottende toontje ontgaat Chris niet, gelukkig heeft hij bij de laatste ontmoeting het drietal gefotografeerd met de quinta op de achtergrond.
‘Lijkt me een aardige vrouw’, zegt Janneke
‘Wat een grijze muis’, is het commentaar van Frits. Chris voelt zich warm worden en schiet in de verdediging. ‘Zoals je zelf al zei, ze is weduwe en ze kleedt zich zoals ze dat gewend zijn in de zuidelijke landen. Na het zwart komt grijs en mogelijk blijft ze dat de rest van haar leven dragen. In mijn ogen is daar niets mis mee.’
‘Nou een fleurig jurkje zou haar anders niet misstaan. Aan de tafelkleden die je meebracht is te zien dat ze daar best van een kleurtje houden.’
Brechtje grijpt in. ‘Frits doe niet zo vervelend. Chris heeft vast interessantere zaken te vertellen dan de grijze kleding van Jacintha. Laat dat huisje eens zien wat je wilt verbouwen.’ Chris is zijn zus dankbaar voor de redding van de sfeer. Aan de hand van de foto’s vertelt hij honderd uit over zijn reis en de bezienswaardigheden. Ook de dag met Vera en het ongeluk van Joost Postma passeren de revue. Daar dreigt het weer even mis te gaan, omdat de verzekeringsman in Frits vindt dat Lydia misbruik heeft gemaakt van de gelegenheid.  Maar nu redt Gert de situatie door begrip te tonen voor het feit dat Chris graag iets wilde doen, nadat hij de pelgrim een lift had geweigerd. Chris brengt zijn familieleden tot in detail op de hoogte. Vooral van de laatste weken, nadat hij zijn intrek nam bij Leo en Maaike, doet hij nauwgezet verslag. Hoe vanaf daar de bal serieus begon te rollen toen hij Leo van zijn wensen had verteld. Hij laat niets achterwege, van de twijfel van Jacintha, het wantrouwen van Carlos tot de taallessen van Maaike, alles komt op tafel. Hij brengt zijn verhaal zo enthousiast en overtuigend dat niemand het waagt veel tegengas te geven. Zelfs Frits houdt na de berisping van Brechtje wijselijk zijn mond.

‘En nu ben ik hier om een aantal zaken te regelen, ik geef mezelf een jaar en als blijkt dat ik totaal mis heb gegokt, kom ik waarschijnlijk voorgoed terug. Dat betekent dat mijn huis voorlopig beschikbaar moet blijven, maar het lijkt me een verbond voor jullie om daar zo lang op te moeten passen. Ik wil daar via de makelaar een tijdelijke oplossing voor zoeken.’
Gert onderbreekt hem. ‘Die oplossing zit bij ons thuis, wij hebben daar stiekem al over nagedacht. Irene is klaar met haar opleiding in de detailhandel en ze heeft besloten dat ze op den duur de winkel wil overnemen. Je begrijpt dat Janneke en ik daar heel blij mee zijn. Ze komt dus bij ons werken, maar ze wil dolgraag zelfstandig gaan wonen. Ze opperde zelf het idee, stel dat oom Chris in Portugal blijft zou ik dan, als ik flink spaar, zijn huis kunnen kopen? Het meeste geld dat ze heeft verdiend met haar weekendbaantje bij de Jumbo is opgegaan aan kleding en het studentenleven en bij ons zal ze heus niet meteen met een vorstelijk salaris beloond worden. Dus van een huis kopen kan voorlopig geen sprake zijn, maar als ze een jaartje jouw huis kan huren kan ze mooi leren hoe het daadwerkelijk in de knip voelt als je maandelijks vaste lasten moet ophoesten.’ Chris gaat zonder nadenken akkoord, hij heeft er nooit bij stilgestaan dat het enige kind van Gert en Janneke voor de oplossing van dit vraagstuk kon zorgen. Hij ziet zich weer staan met het ingepakte bundeltje in de buiging van zijn arm. Haar roze schedeltje bedekt met vlossige blonde haartjes.
Het welkome nichtje dat eindelijk, na jaren wachten, dozen vol medicijnen en kunstgrepen, het geluk van Janneke en Gert kwam vervolmaken. Drie jaar later windt ze hem feilloos om haar kleine vingertje: ’Ome Kjiss, ijsje kopen?’ Uitgegroeid tot een spontane meid met de heldere blauwe ogen van de Fabers. 
'Dat actiepunt kan ik dus schrappen van mijn lijstje. Over vaste lasten moeten we binnenkort maar eens doorpraten, ik snap dat Irene moet leren met geld om te gaan, maar ik ga jullie dochter natuurlijk geen poot uitdraaien. Over een ander praktisch vraagstuk moet Frits me adviseren. Wat te doen met de auto? Invoeren in Portugal geeft een berg rompslomp. Ik overweeg de Berlingo bij jullie achter te laten, maar daarover hoeven we nu niet beslissen.’ Het is ver na twaalf uur als Chris zijn familie uitlaat. Het is ze duidelijk dat hij over niet al te lange tijd Veenwijk achter zich laat. Eenmaal buiten houdt Janneke haar pas in. Ze trekt Brechtje aan de mouw.
Buiten gehoorafstand van Gert en Frits fluistert ze. ‘ Even onder ons, Chris is verliefd, maar hij weet het zelf nog niet.’ 
‘Echt iets voor jou om dat te denken, maar ik geloof niet dat het zo’n vaart loopt.’
Aan het eind van het tuinpad heeft Frits zich omgedraaid, ‘Wat staan jullie daar te smoezen, schiet eens op ik wil zo onderhand naar huis. Morgen is het weer vroeg dag.’

Chris Faber 19

Rooksignalen

Op Quinta Rodrigues wil de gespannen sfeer niet wijken. Ook al zitten ze aan het eind van een werkdag nog even bij elkaar, in de vertrouwde omgang is een breuk ontstaan die geen van drieën weet te lijmen. Bij Carlos thuis wordt het ook niet gezelliger.
Zijn vrouw Isabel laat geen moment onbenut om haar mening te ventileren. 'Dringt het wel tot je domme hoofd door wat je op het spel zet?  Als Jaime nog geleefd had, was je vast minder brutaal geweest. Je hebt je te schikken naar je werkgeefster. Misschien denk je dat je ergens anders je brood kunt verdienen, maar je krijgt nergens de vrijheid om tussen de bedrijven door de gids uit te hangen, zelfs niet bij de boeren die je voor dat baantje inhuren. Die zouden enkel je loon betalen. Nu incasseer je een mooi extraatje, want Jacintha betaalt je die uren dat je er niet bent gewoon door.  Eigenlijk ben je een ondankbaar schepsel, je gaat het maar goedmaken met haar en Vasco.'
Haar venijnige relaas komt de hele week in alle mogelijke variaties voorbij. Als hij in bed toenadering zoekt, wijst ze hem zonder pardon af.

Hoewel hem de situatie op de quinta niet lekker zit, is het Carlos de eer te na om snel bakzeil te halen. Tijdens hun gezamenlijke werkzaamheden doet Vasco niet alleen zijn best  om de oude sfeer terug te krijgen, hij blijft ook de verbeteringen benoemen die met hulp van Chris gerealiseerd kunnen worden. Maar alles wat hij oppert, lijkt aan dovemansoren gezegd.
Vasco heeft van zijn vrouw Maria gehoord dat Isabel Cardoso haar man dagelijks de kast uitveegt en hij besluit daar een schep bovenop te doen. Als ze op de laatste werkdag van de week hun gereedschap opruimen, barst hij woedend los.
‘Oké stijfkop. Ik heb er genoeg van. Op deze manier kan ik niet langer werken. Ik ga Jacintha vragen die Hollander buiten de deur te houden, dan kun jij weer normaal doen en hopelijk kunnen we na verloop van tijd op de oude voet verder.’ Carlos voelt dat hij te ver is gegaan, die schuld wil hij niet op zich nemen, bovendien hoeft hij met die boodschap niet thuis te komen. Met afhangende schouders zakt hij schuldbewust neer op een stapeltje oogstmanden. Vasco staat, met de handen in de zakken, afwachtend voor hem. Carlos durft nauwelijks op te kijken. ‘Je hebt gelijk, met mijn wantrouwen verziek ik de sfeer hier en thuis. Isabel is razend, ik mag blij zijn dat ik nog te eten krijg. De weg terug is niet makkelijk, ik schaam me kapot en weet niet wat ik tegen Jacintha moet zeggen.’
‘Zeg dat het je spijt en herhaal wat je net tegen mij zei, zo moeilijk was dat toch niet? We moeten deze rottijd achter ons laten. Als we binnen zitten om de week af te sluiten, zorg jij dat er een eind aan deze situatie komt. Daarna stel ik voor dat Faber volgende week zijn tekening laat zien en voor die tijd hebben jij en ik het huisje opgeruimd, dat lijkt me een uitstekende goedmaker.’ Hij steekt zijn collega de hand toe en trekt hem overeind. ‘Kom we gaan Jacintha blij maken.’

Vasco zorgt ervoor dat Carlos als eerste de woonkeuken binnenkomt, hij geeft Jacintha een knipoog en knikt heel even met zijn hoofd. Zij vangt de hint op.
‘Vergis ik me of lijkt het dat de ruzie is bijgelegd.’ Carlos kucht nerveus. ‘Dat is niet mijn verdienste. Vasco heeft de hele week op me ingepraat en Isabel gaf me ook iedere dag een preek mee. Ik schaam me voor de afgelopen dagen, het spijt me dat ik zo weinig vertrouwen in je had. Zeg maar wat ik moet doen om het goed te maken.’
Om hem niet verder in verlegenheid te brengen onderdrukt ze de neiging om hem te omhelzen. In plaats daarvan geeft ze een kneepje in zijn onderarm. ‘Ik ben blij met je. Wordt weer de oude Carlos waar ik op kan rekenen, dat is genoeg.’ Als de glazen gevuld zijn heft Jacintha het hare en brengt een toost uit.‘Saude um brinde a Quinta Rodrigues.’  ’s Avonds belt ze Maaike om te zeggen dat de rust is weergekeerd en dat Chris welkom is om zijn tekening voor te leggen.

Na het weekend rijden Chris en Leo naar Tua. De rookkolom die Chris van een afstand achter een van de schuren ziet kringelen, verontrust hem. ‘Het lijkt wel of er iets in brand staat.’ 
‘Welkom in Portugal, wat je daar ziet is voor een Nederlander niet normaal, maar hier is het heel gewoon. Je mag in dit land je afval op je eigen erf gecontroleerd verbranden. Als het waar is wat ik denk, dan hebben Jacintha en haar mannen een grote stap voorwaarts gezet.’
Chris ziet verandering in de houding van de weduwe. Ze lijkt meer ontspannen dan bij de vorige bezoeken, vandaag heeft ze haar lange haren in een staart gebonden maar ook nu heeft de weerbarstige lok zich niet laten vangen. Haar ogen staan vrolijk als ze haar bezoekers begroet.
‘Kom binnen, ik wil jullie eerst uitleggen wat hier is voorgevallen, daarna roep ik Vasco en Carlos.’ Jacintha vertelt van de spanningen die er de afgelopen week zijn geweest. Aangezien Chris zelf de weerstand van Carlos heeft gemerkt verbloemt ze het wantrouwen van Carlos niet. Zonder alle details te noemen vertelt ze hoe blij ze is dat de strijdbijl is begraven en dat meneer Faber hier nu zit om zijn bouwplan voor het huisje te laten zien. ‘Voor Carlos zal een hernieuwde ontmoeting even lastig zijn, maar ik neem aan dat jullie daar samen wel uitkomen. Vanmorgen hebben de beide mannen het meeste afval uit het huisje gehaald zodat er beter zicht is op de woonruimte.’
Leo onderbreekt haar. ‘Heb ik het toch goed gedacht Chris, dat was de rookpluim die je zag.’ Daarna wendt hij zich tot Jacintha. ‘Ben ik voorbarig als ik zeg dat jij je besluit hebt genomen en dat renovatie en huisvesting geregeld kunnen worden?’
‘Ik zal eerlijk zijn en je mag het later vertalen. Ik wil daar liever niet bij zijn. Dat meneer Faber hier komt wonen, stelt mijn geweten tegenover Jaime behoorlijk op de proef en de dorpsroddel laat me ook niet onberoerd. Ik hoop dat hij daar begrip voor heeft. Vasco vindt het onzin dat ik bang ben voor de praatjes in het dorp, die zullen volgens hem niet lang duren. Tenslotte gaan we niet onder één dak wonen. Ik moet bekennen dat de praktische overwegingen die Vasco inbracht, zoals bijvoorbeeld direct toezicht op de bouw van de schuren, de doorslag hebben gegeven. Zo, dan ga ik nu de mannen roepen, want we zijn wel nieuwsgierig naar de tekening.’

Ondertussen legt Leo uit dat hij Chris op weg naar huis zal bijpraten over het relaas dat Jacintha afstak.
Voor ze met z’n vijven aan tafel schuiven, biedt Carlos in zijn beste Duits,zijn excuses aan. Chris is al lang blij dat het ijs is gebroken, ze schudden elkaar de hand en voor hem is daarmee de kous af. Hij vouwt zijn bouwplan open op tafel.
Drie hoofden buigen zich aandachtig over het papier. Jacintha kijkt verrast op. ‘Wat mooi, dat had ik niet verwacht. Wilt u ook een terras maken?'
'Ja, ik zie me daar wel zitten met uitzicht op de boomgaard.'
Carlos, nog wat verlegen met de situatie, blijft naar de tekening kijken en knikt goedkeurend. Vasco fluit tussen zijn tanden en steekt een duim op. ‘Zullen we uw toekomstige onderkomen nog even bekijken? Dan kunt u meteen zien wat er al is opgeruimd.’

Tot Chris zijn verbazing ligt er alleen nog wat oud gereedschap in de woonruimte.
Met opzet richt hij zich tot Carlos. ‘Goed werk, mijn complimenten. Liggen de pallets en de oogstmanden na te smeulen in het vuur?’
Voor Carlos zijn het verlossende woorden, de nerveuze trek verdwijnt van zijn gezicht. ‘Het zijn vooral de manden, veel pallets zijn nog te gebruiken. Het verroeste gereedschap en de motormaaier gaan naar de vuilstort.’
Aan de hand van het schema van Chris nemen ze de vertrekken onder de loep. In de badkamer wijst Vasco op de hoek bij de douche. ‘Misschien is daar ruimte voor een kleine wasmachine.’
‘Of dat kan moet de aannemer beoordelen. Ik maak me meer zorgen over de aansluitingen naar de keuken. Ik vraag me af of die buitenom gelegd kunnen worden. Dat brengt me op de vraag welke aannemer deze verbouwing moet gaan doen.'
Leo, die zich afzijdig heeft gehouden, zegt daar wel ideeën over te hebben, maar dat de notaris eerst aan de beurt is. Jacintha is het met hem eens. Ze stelt voor in haar woonkeuken een port te drinken op de toekomstige samenwerking.
‘Je moet er toch aan geloven, ik denk niet dat er in dit huis bier wordt geschonken.’ zegt Leo. ‘Man ik ben zo blij met de gang van zaken, dat ik dat spul zonder morren door mijn keelgat giet. Wil je vragen of we kunnen overgaan op tutoyeren. Nu ik zo’n beetje ben aangenomen begin ik me als Senhor Faber ongemakkelijk te voelen.’
Als alle glazen zijn ingeschonken proost Jacintha. ‘Chris, benvindo em Quinta Rodrigues.’
Chris had graag met een blije volzin geantwoord. Maar zijn ‘Obrigado, destino alcançado.’ (dank je wel, bestemming bereikt) wordt zeer gewaardeerd.