Het snijraam wordt als versiering in het bovenlicht geplaatst en is meestal uit hout gesneden. In de literatuur worden beide begrippen door elkaar gebruikt. De versiering kan namelijk ook gemaakt zijn van gietijzer en dan is er van snijwerk geen sprake.
Met het aanbrengen van een ornament boven je voordeur liet
je vroeger zien hoe welgesteld je was. Veel snijramen zijn nog in monumentale
panden te vinden samen met de deur zijn ze vaak het aanzien waard. De
afbeeldingen variëren van kunstig houtsnijwerk tot simpeler uitvoeringen. Er
wordt veel gebruik gemaakt van symboliek. Zo zie je bijvoorbeeld aan de staf
van Mercurius dat er handel wordt gedreven en de drietand van Neptunus verwijst
naar zeevaart. In sommige snijramen worden de attributen van het beroep dat
wordt uitgeoefend in beeld gebracht. De hoorn des overvloeds is een geliefd
thema, maar ook bloemmotieven en dieren doen het goed. Het laat zich raden dat
de houtsnijders er destijds een boterham aan verdienden.
Bij de opkomst van de industrialisatie zo rond 1850 komt het
gietijzer op de markt. Het biedt de minder welgestelde burger de kans om het
bovenlicht van een ornament te voorzien. Veelal zijn dat de zogenaamde
levensbomen, maar er verschijnen ook koeien en paarden. Snijramen en bovenlichten vind je in heel Nederland. Hieronder drie voorbeelden uit eigen archief.
Edam
Mercurius met daaronder zijn
staf en de drietand van Neptunus
Heusden
Timmermansgereedschap
Staphorst
Gietijzeren paard
Kijk eens wat vaker omhoog langs de gevels er is veel fraais waar te nemen. Ook nu nog zijn er houtsnijders die prachtig werk leveren. Voor wie meer wil zien en weten hierbij een aantal linkjes.