In verband met modereren kan het zijn dat het even duurt voor je reactie zichtbaar is.

donderdag, juli 02, 2020

Snijraam

Sommige lezers van dit blog zeiden in hun reactie onder de Tegenstelling het woord snijraam niet te kennen. Als ik het woord bovenlicht had gebruikt had iedereen vast geweten wat er werd bedoeld. Eigenlijk is het bovenlicht de ruimte boven de deur waardoor het licht in de achterliggende hal of gang binnenvalt.

Het snijraam wordt als versiering in het bovenlicht geplaatst en is meestal uit hout gesneden. In de literatuur worden beide begrippen door elkaar gebruikt. De versiering kan namelijk ook gemaakt zijn van gietijzer en dan is er van snijwerk geen sprake.
Met het aanbrengen van een ornament boven je voordeur liet je vroeger zien hoe welgesteld je was. Veel snijramen zijn nog in monumentale panden te vinden samen met de deur zijn ze vaak het aanzien waard. De afbeeldingen variëren van kunstig houtsnijwerk tot simpeler uitvoeringen. Er wordt veel gebruik gemaakt van symboliek. Zo zie je bijvoorbeeld aan de staf van Mercurius dat er handel wordt gedreven en de drietand van Neptunus verwijst naar zeevaart. In sommige snijramen worden de attributen van het beroep dat wordt uitgeoefend in beeld gebracht. De hoorn des overvloeds is een geliefd thema, maar ook bloemmotieven en dieren doen het goed. Het laat zich raden dat de houtsnijders er destijds een boterham aan verdienden.

Bij de opkomst van de industrialisatie zo rond 1850 komt het gietijzer op de markt. Het biedt de minder welgestelde burger de kans om het bovenlicht van een ornament te voorzien. Veelal zijn dat de zogenaamde levensbomen, maar er verschijnen ook koeien en paarden. Snijramen en bovenlichten vind je in heel Nederland. Hieronder drie voorbeelden uit eigen archief. 


Edam
Mercurius met daaronder zijn
 staf en de drietand van Neptunus

Heusden
Timmermansgereedschap

Staphorst
Gietijzeren paard

Kijk eens wat vaker omhoog langs de gevels er is veel fraais waar te nemen. Ook nu nog zijn er houtsnijders die prachtig werk leveren. Voor wie meer wil zien en weten hierbij een aantal linkjes.

17 opmerkingen:

  1. Nu is het helemaal duidelijk, ik let daar ook altijd op.
    Gapers vind ik ook mooi, hoe lang zal het duren voor de "zwarte" verwijderd moeten worden?

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Ik moet nog beter omhoog kijken, merk ik. Zo mooi!

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Het woord snijraam kende ik niet. Weer wat bijgeleerd!

    BeantwoordenVerwijderen
  4. Juist die oude dingen vind ik prachtig, ik herkende die ene uit Heusden meteen want ik heb er pasgeleden bij gestaan.

    BeantwoordenVerwijderen
  5. Interessant! Ik kende het woord ook niet.

    BeantwoordenVerwijderen
  6. Bedankt voor de uitleg. Het zijn mooie ramen en leuk om te weten hoe ze heten.

    BeantwoordenVerwijderen
  7. Ik keek al wel maar door jouw verhaal weet ik nu meer. Leuk.

    BeantwoordenVerwijderen
  8. Ik kijl heel vaak omhoog en heb ook wel gefotografeerd. Maar leuk om te lezen hoe het zit

    BeantwoordenVerwijderen
  9. Dit wist ik allemaal helemaal niet! Wat interessant!

    BeantwoordenVerwijderen
  10. Dag Ferrara,

    die uitleg is wel heel goed.
    Ik ga nu twee weken omhoog kijken...

    Groetjes!
    marlou

    BeantwoordenVerwijderen
  11. Dank voor de informatie. Ik kende het woord, maar wist niet van de hoed en de rand.
    Mooi archief!

    BeantwoordenVerwijderen
  12. Het timmermansgereedschap spreek mij enorm aan. Mijn vader is meubelmaker; wat zijn ogen zien, maken zijn handen. De laatste jaren niet meer (stoflongen, 86 jaar) maar hij wordt nog steeds om advies gevraagd. Als ik thuis hardop zijn naam uitspreek, stort alles in (-:
    Bij oude boerderijen zie je veel versierde deuren en bovenramen. Ik ga er nóg beter op letten.
    Dank voor je uitleg!

    BeantwoordenVerwijderen
  13. Alleen de naam zou mij inderdaad niets gezegd hebben dus de uitleg is zeer van toepassing. Je hebt ook weer erg mooie voorbeelden gevonden. Best wel jammer dat dit soort dingen in nieuwbouw niet meer voorkomen.

    BeantwoordenVerwijderen
  14. De ramen ken ik zeker wel maar de benaming niet. Goede uitleg die me vast bij zal blijven.
    Denk vast een aantal foto's van dit soort ramen in bezit te hebben. Had alleen niet bedacht om ze te tonen in mijn 'was dat nou'
    Wie weet, komt het nog.

    BeantwoordenVerwijderen
  15. Ferrara,

    Ik ken het wel en heb ook diverse foto's verschillende Nederlandse steden. Desondanks een uitleg, die hout snijdt!

    jeer

    BeantwoordenVerwijderen
  16. Goede uitleg, mevrouw F. Wat heb je toch een heerlijk blog met van alles en nog wat. ;-)

    BeantwoordenVerwijderen