Tegenstelling

 Enkelvoud-Meervoud
Oude Ambachten-Speelgoed Museum
Terschuur

foto ferrara
klik voor vergroten op de foto

Chris Faber 12

Sterrenhemel

Nu Chris de beschikking heeft over een eigen keuken wil hij weer eens zelf koken.
Hij rijdt naar Pinhão en parkeert bij het treinstation dat in alle folders als een blikvanger staat beschreven. De gevels zijn bedekt met blauwe tegeltableaus die het werk op de wijngaarden en de landschappen van de Douro laten zien. Chris neemt uitgebreid de tijd om de kunstwerken te bekijken en foto’s te maken. In de toeristische informatiemap in de quinta wordt een treinreis van Pinhão naar Pocinho als een niet te missen attractie aanbevolen. Voor hij proviand inslaat bestudeert hij de dienstregeling van de trein. Het lijkt hem de manier om zijn twijfel te bestrijden. Met een voorraad leeftocht voor de komende dagen gaat Chris terug naar de quinta en verdiept zich een tijdje in de cursus Portugees. In de winkels heeft hij gemerkt dat Vera van Dam hem niet voor niets heeft geadviseerd enkele basisbegrippen snel onder de knie te krijgen. Hij heeft dan wel met bravoure de rekening gevraagd, maar veel verder is het niet gekomen. 

Met een plaid om zich heen geslagen zit Chris ’s avonds op het terras. De zoete geur van mimosa hangt als een sluier over de aangrenzende kleine tuin. Langzaam valt de schemering in en komt het leven in de vallei tot staan.
Geen ronkende bedrijfswagentjes en knetterende bromfietsen meer op de smalle wegen beneden hem. Een late vogel staakt de laatste zang voor die dag. Boven zijn hoofd voltrekt zich een schouwspel dat hij in Nederland nooit te zien krijgt, met bijna op elke plek strooilicht van een dorp of stad. Over de hele weidse omgeving komen aan de inmiddels donkere hemel steeds meer twinkelende sterren. In de serene rust lijken de hectische dagen te vervagen. Als hij eindelijk naar bed gaat is zijn investeringsplan nieuw leven ingeblazen. Morgen zal hij het aan Leo voorleggen.

Als Maaike ’s morgens het ontbijt komt maken vraagt Chris of Leo die dag nog een keer tijd voor hem kan vrijmaken.
‘Is er iets? Je kijkt zo ernstig.’
‘Eigenlijk had ik mijn vragen gisteren willen stellen, maar ik was zo onder de indruk van alles wat Leo heeft verteld dat ik ervan afzag.’
‘Ik vraag wel of hij straks bij je langskomt.’
Een uurtje later valt de klopper op de huisdeur.
‘Ik hoor van Maaike dat je me wilt spreken. Heb ik je gisteren met de proeverij de stuipen op het lijf gejaagd?’
‘Dat mag je wel zeggen. Maar ga zitten, ik haal koffie en dan leg ik het je allemaal uit.
Gisteren zei je dat je mij wilde leren port te waarderen en eerlijk gezegd zou me dat niet slecht uitkomen. Je hebt vast gemerkt dat ik op gebied van wijn een absolute onbenul ben en ik schrok behoorlijk van de complexiteit terwijl ik me realiseerde dat dat nog maar een fractie was van de hele bedrijfsvoering. Ik was van plan om in een wijngaard te investeren, dat idee kwam me opeens nogal absurd voor. Maar laat ik bij de aanleiding van mijn reis beginnen. Ik ben van mijn vak timmerman, in de loop der jaren klom ik op tot vertegenwoordiger bij een bouwbedrijf dat me echter na twee overnames aan de kant zette. Een zure manier om uitgewerkt te raken, de banen liggen voor mensen van mijn leeftijd niet voor het oprapen.’
Leo onderbreekt. ‘Hoe komt iemand uit de bouw op het idee om in een wijngaard te investeren, daar heb je nogal wat kapitaal voor nodig.’
‘Ik dacht wel dat je dat zou zeggen, maar geld is niet het probleem. Ik heb een miljoen in de Staatsloterij gewonnen.’
Leo verslikt zich in een slok koffie. ‘Dus ik zit hier tegenover een man met geld die in het drankje wil investeren dat hem niet smaakt. Vind je het heel gek dat het me onwaarschijnlijk in de oren klinkt?’
‘Mijn familie denkt er net zo over. Ik vermoed dat het halve dorp waar ik vandaan kom mij voor gek heeft verklaard. En toch wil ik me graag oriënteren op de mogelijkheden. Het is niet mijn bedoeling om in Veenwijk op dat geld te gaan zitten en af te wachten tot iedereen is geweest om een graantje mee te pikken. Toen ik op internet foto’s zag van de Dourovallei was ik verkocht. Ik ben er inmiddels wel achter dat ik te weinig voorbereid ben vertrokken, maar dat had geen invloed op de plannen voor jij me de rondleiding gaf.’
‘Man wat let je om hier ergens een huisje te kopen en voor de rest van je leven van de omgeving te genieten? Een wijngaard is keihard werken. Eén mislukte oogst en je bent een deel van je kapitaal kwijt.’
‘Luieren zit niet in mijn aard, ik wil iets zinnigs doen met mijn geld. Bij toeval ontmoette ik Vera en Jan van Dam in Lissabon. Vera is een oud klasgenoot van me.
Zij adviseerden me contact met jou te zoeken.’
‘Dat stel heeft ons geadviseerd tijdens de restauratie van de plavuizen waar we nu op zitten.’ 

Om tijd te winnen en om van de verbazing te bekomen vraagt Leo nog een kop koffie. Deze rijke bouwvakker komt namelijk als een geschenk uit de hemel vallen. Het is te mooi om waar te zijn, maar wie zegt dat hij hier niet met een fantast aan tafel zit.
‘Ik wil je niet beledigen, maar als jij mij kunt aantonen dat je een winnend lot had, weet ik misschien een project voor je.’
‘De bewijzen staan op mijn laptop, die kan ik je meteen laten zien.’
Na het bekijken van de foto’s waarop Chris het certificaat van de Staatsloterij krijgt aangereikt weet Leo genoeg.
‘Geluksvogel, wil je dit echt? Ben je bereid risico te nemen en een vervallen bedrijf weer op te bouwen?’
De bouwvakker in Chris zegt alleen al op dat laatste ja.
‘Man je komt als geroepen. Het wijngoed van Jacintha Rodrigues brengt een prima port op de markt, maar het bedrijf zelf heeft door omstandigheden veel achterstallig onderhoud opgelopen. Jij zou daar met een investering goed werk kunnen verrichten. Jacintha en haar twee vaste medewerkers Vasco en Carlos hebben voldoende verstand van port daarover hoef je geen zorgen te hebben. Ik bel vanavond met Jacintha. Voor nu heb ik twee adviezen, steek je energie in het leren van Portugees en maak een dezer dagen een treinreisje door de vallei.  Je ziet meer dan als je achter het stuur van je auto zit en ook op het verkeer moet letten.
‘Die reis ga ik vanmiddag maken, ik heb de dienstregeling al bekeken’
‘Dan wens ik je veel plezier. Kom vanavond bij ons koffiedrinken dan weet ik of Jacintha ons kan ontvangen en vertel ik je wat meer over “Quinta Rodrigues”.
Met een ferme handdruk nemen de mannen afscheid van elkaar.

De treinreis tussen Pinhão en Pocinho duurt een uur en is onderdeel van de normale verbinding tussen Porto en het eindpunt Pocinho. Twee kleine, comfortabele treinstellen rijden traag over het smalle spoor door het landschap. Afwisselend gaat het vlak langs de Douro die na iedere brede bocht een ander uitzicht biedt. Dan weer rijd je rakelings langs een rotswand of een handvol olijfbomen, als je het raam opendoet zou je de olijven kunnen plukken. Voor hoge spoorbruggen en smalle donkere tunnels neemt het tempo nog meer af. Hier en daar valt uit de heuvels een waterval. En zo ver het oog reikt terrassen vol wijnranken. 
Het werelderfgoed trekt in volle glorie voorbij. Zo vroeg in het voorjaar zijn de meeste passagiers bewoners uit de streek. Zij kijken van de omgeving niet meer op.
Voor Chris is het een indrukwekkende belevenis. 

Die avond vertelt Leo dat ze de volgende dag een afspraak hebben met Jacintha Rodrigues. ‘Ik kan niet zeggen dat ze meteen warmliep voor de Hollander die haar boerderij wil zien. Toen ik vertelde dat je verstand hebt van bouwen en op dat gebied mogelijk wat kunt betekenen ging ze aarzelend overstag. Meer heb ik haar niet verteld, eerst maar eens zien hoe het morgen loopt. Sinds het overlijden van haar man Jaime vijf jaar geleden, probeert ze op de quinta het hoofd boven water te houden.
Aan haar verstand van druiven en port ligt het niet, maar de forse lening die Jaime heeft afgesloten om een moderne pers aan te schaffen is nog niet afgelost. Vlak na die investering werd hij ernstig ziek. Jacintha is afhankelijk van haar twee medewerkers die erg hun best doen. Ikzelf help een beetje met de boekhouding. Onlangs heeft de accountant het onderwerp verkoop eens aangekaart. Maar Jacintha ervaart stoppen als verraad aan Jaime, daarbij voelt ze zich verantwoordelijk voor haar beide werknemers. Hoewel ze met hun kennis en ervaring makkelijk elders aan de slag kunnen, blijven ze Jacintha trouw.
Er huist een hecht trio op Quinta Rodrigues.’

Tegenstelling

 Heden-Verleden
Openluchtmuseum Arnhem

foto ferrara
klik voor vergroten op de foto

Chris Faber 11

Vale do Douro

Aan weerszijden van het verharde zandpad staan felgele mimosastruiken in bloei. Vanuit haar keuken heeft Maaike van Bergen de Touareg zien komen.
Chris parkeert naast een aantal bedrijfswagentjes. Halverwege de parkeerplaats komt Maaike van Bergen hem tegemoet. Ze is duidelijk geen Portugese. Haar roodharige krullen springen alle kanten op. ‘U moet meneer Faber zijn, welkom op onze quinta. Hebt u een goede reis gehad?
‘Dank u wel, uw prachtig bloeiende oprit zorgt voor een warm onthaal.’
‘Ik hoop dat u er zo over blijft denken. Sommige gasten vinden de zoete geur van de mimosa te zwaar, maar de ervaring leert dat het went. Loopt u mee naar ons woonhuis om in te schrijven, dan geef ik u daarna een rondleiding door de quinta.’
Na het afhandelen van de administratie gaat Maaike haar gast voor naar de vertrekken die aan de andere kant van de oprit liggen. Ze maakt de voordeur open en overhandigt Chris de sleutel. ‘Die is voorlopig voor u. Schrik niet want je valt hier letterlijk en figuurlijk met de deur in huis, u staat meteen in de huiskamer.’
Het eerste wat Chris opvalt, is de bruinhouten toogkast met een gevarieerde voorraad drankflessen. Erachter een kast met allerhande glaswerk. ‘Ziet er goed uit.’ zegt hij grijnzend. Maaike legt uit dat hij van alle drank mag drinken mits hij het formulier bijhoudt om aan het eind van zijn verblijf de rekening op te maken. Naast de open haard in de zithoek ligt een stapel verse houtblokken en een bakje met aanmaakblokjes. ’Maak er gerust gebruik van want ondanks de losse elektrische verwarmingselementen kan het door de hoogte van de kamer en de plavuizen vloer
’s avonds kil zijn. Hetzelfde geldt voor de slaapkamer, daar staat ook een verwarmingselement. U woont hier momenteel alleen daarom heb ik u, voor een meer huiselijk gevoel, de kamer direct naast de woonkamer gegeven.’  Ze laat het slaapvertrek en de badkamer zien. Chris gaat even voor het raam staan om naar buiten te kijken. ‘U heeft hier hetzelfde uitzicht als in de kamer als u ’s morgens de gordijnen opendoet ligt de vallei aan uw voeten. Rest me nog de keuken, die ligt aan de andere kant van de woonkamer. U heeft de beschikking over de hele inventaris. Koffie en thee staan in de kast en kan gratis worden gebruikt. In de koelkast liggen de gekoelde dranken en ook daar geldt het formulier voor. Ik verzorg ’s morgens het ontbijt en op afspraak een warme maaltijd. Vanavond eet u, zoals afgesproken, thuis met ons mee. Ik laat nog even het terras zien en dan kunt u zich installeren.
Intussen zal ik bij mij thuis iets te drinken maken. Waar hebt u zin in?’
‘Ik heb na de lunch niets meer gedronken. Koffie zou wel lekker zijn.’ 

Als Chris zijn koffer heeft uitgepakt en de doucheruimte met zijn toiletspullen heeft ingericht staat hij geruime tijd in de woonkamer het uitzicht te bewonderen. Voor hem ligt het heuvelachtige landschap zoals hij dat op internet heeft gezien en waar hij als een blok voor viel. De hellingen zijn beplant met wijnranken die nog groen moeten worden, hier en daar worden de terrassen onderbroken door een wit gepleisterde quinta. In de verte meandert glinsterend de Douro. Hij vergeet bijna dat er koffie voor hem is gezet.

’s Avonds maakt hij kennis met Leo van Bergen. Een man van flink postuur met een door de zon verweerd gezicht. Zijn werkhanden vertonen ontelbare kloofjes.
Tijdens het eten vertellen Maaike en Leo hoe ze jaren geleden naar Portugal vertrokken om zich in een portavontuur te storten en hoe ze zich na hard werken een goed draaiend bedrijf hebben verworven, waar een gerenommeerde port wordt geproduceerd. ‘Zonder hulp van een Portugese bedrijfsleider en medewerkers met verstand van wijnbouw was dat nooit gelukt. Als u wilt geef ik u morgen een rondleiding. Zoek me maar op in een van de bijgebouwen.’ Chris neemt de uitnodiging met graagte aan. Hij voelt zich bij het echtpaar zo op zijn gemak dat hij tijdens de afsluitende koffie vertelt over zijn noodgedwongen stop in Coimbra en dat hij de gang van zaken rond Joost Postma maar moet afwachten. Maaike en Leo begrijpen zijn gevoel, maar vinden ook dat hij de schuld niet op zich moet nemen. ‘Hou er maar rekening mee dat u op uw reis nog veel meer roekeloos rijgedrag tegenkomt.
De Portugees kan er wat van.’ zegt Leo. Bij het afscheid stelt Chris voor de formele houding te laten varen. ‘Dat laten we altijd aan onze gasten over. Wij schikken ons naar wat zij prettig vinden. Als je wilt dat we overgaan op Chris en tutoyeren vinden wij dat wel zo prettig.’ zegt Maaike.

Terug in de quinta neemt Chris uit de koelkast een flesje Sagres. Het Portugese bier doet niet onder voor een Nederlands merk. Voor hij naar bed gaat zet hij twee streepjes op de dranklijst. Terwijl hij zich onder het dekbed uitstrekt denkt hij nog even aan Joost en zijn zus. De volgende ochtend constateert hij dat hij er niet van wakker heeft gelegen. Op de eettafel staat volgens afspraak het ontbijt klaar.
Met een boek over port nestelt Chris zich op het terras waar de voorjaarszon al flink haar best doet. Hij leest dat het woord port een afkorting is van portwijn. De naam is beschermd en ontleend aan de stad Porto. Alle port komt van druiven uit de Dourovallei. Vergelijkbare wijnen uit andere streken mogen geen port heten.
Het oogsten van de rijpe druiven gaat met de hand want op de terrassen op de steile hellingen kunnen machines niet komen. Bij de wijnbouw zijn grondsoort en klimaat van groot belang. Halverwege het hoofdstuk over het ingewikkelde proces van gisten, rijpen en alcohol toevoegen legt hij het boek weg. Tijd om Leo op te zoeken. Hij vindt zijn gastheer in een ruimte met lege granieten bakken. ‘Goedemorgen, dat treft dat je me hier vindt. Het is op dit moment een geschikte ruimte om de rondleiding te starten. In de schuren is nu niet interessants te zien. Daar komen in de oogsttijd de druiven in manden of plastic bakken aan. In september wordt er met de hand geplukt, machines kunnen namelijk niet op de terrassen komen.’
‘Dat heb ik vanmorgen gelezen.’ zegt Chris.
‘Je wilde goed beslagen ten ijs komen?’
‘Eerlijk gezegd werd het me halverwege het hoofdstuk gisten en rijpen te ingewikkeld.’ Leo grijnst. ‘Een goede port produceren kost jaren. Als de druiven zijn gearriveerd gaan ze in deze bakken waarin ze worden geplet.’
‘Gaat dat nog steeds met de blote voeten?’ 
‘De meeste bedrijven pletten tegenwoordig machinaal. Het zogenaamde treden is arbeidsintensief en je moet er de mensen voor kunnen vinden. Sommige bedrijven organiseren het nog wel als toeristische attractie inclusief een dagje druivenpluk.
De machines werken wel op dezelfde manier als het treden. Je moet er namelijk voor waken dat de pitten intact blijven om te voorkomen dat er tannines vrijkomen die te veel invloed hebben op de smaak.’
‘Tannines?’
‘Dat is een verzamelnaam voor chemische verbindingen die vrijkomen als de pitten in de druiven stukgaan. Als de druiven zijn geplet blijven ze één tot vier dagen in deze bakken liggen, het gisten komt dan op gang. Tijdens dat proces wordt er aquardente toegevoegd. Dat is een drank die wordt gemaakt van druivenschillen met een alcoholpercentage van 78%. Door de toevoeging van deze drank stopt het gistingsproces. De jonge portwijn wordt overgegoten in stalen tanks of houten vaten waar ze minimaal twee jaar lang rijpt. Ik maak gebruik van zowel staal als hout. Het is afhankelijk van het soort port dat je wilt maken welk vat je gebruikt, dat geldt ook voor de duur van de rijping.’ Al pratend is Leo naar een ruimte gelopen waar houten vaten liggen opgestapeld. ‘Hier ligt een jonge portwijn nu een jaar te rijpen, deze heeft dus nog een jaar te gaan. Na het rijpingsproces wordt aan de hand van de kwaliteit besloten tot welk type port de portwijn wordt verwerkt. Aangezien je halverwege een hoofdstuk al bent afgehaakt zal ik je nu niet vermoeien met alle soorten verschillende port. Lees daar eerst maar over, tenzij het je niet interesseert.’ ‘Heb je zin om een glaasje te proeven?’
‘Normaal gesproken neem ik mijn eerste biertje pas aan het eind van de middag, maar ik wil wel een glaasje proberen.' Leo maakt een fles Ruby open. Hij snijdt er wat stokbrood bij. ‘Dit drankje is heerlijk met een stevige kaas, maar dat heb ik nu niet voorhanden.’ Het eerste slokje van de rode drank valt Chris niet mee. Driftig kauwt hij met een stukje stokbrood het zoete smaakje weg. Leo schiet in de lach. ’Ik zie het al, te zoet zeker? Je moet het leren drinken. Ik ga ervoor zorgen dat voor je hier vertrekt je een goed glas port weet te waarderen.’ Onder de indruk van wat hij gehoord en gezien heeft laat Chris de gelegenheid voorbij gaan om het doel van zijn reis uit de doeken te doen. Eerst alle informatie maar eens laten bezinken.Terug op het terras bladert hij nog even door het boek. Serieus lezen wil niet meer lukken.
Chris zucht. ‘Faber jongen, waar begin je aan.’

Tegenstelling

 Hels-Hemels
Museum van Schone Kunsten
Dijon-Frankrijk

foto ferrara

klik voor vergroten op de foto

Chris Faber 10

Lydia Postma

De diepe slaap doet Chris goed. Hij kan weer helder nadenken om de balans op te maken. Eigenlijk stond vanmorgen het Convento de Cristo op het programma om daarna door te reizen naar Pinhão in de Dourovallei.
Voor hij zijn reis voortzet speelt contact met de familie Postma echter een belangrijke rol. Hij loopt de afgelopen dag nog eens na. Het was na één uur dat Joost bij het rotsblok opdook. Het lijkt aannemelijk dat de crash met de pick-up ongeveer een uur later plaatsvond. Toen Chris nog eens een uur later op de driesprong kwam was de ambulance al afgereden. De familie Postma is dus waarschijnlijk eind van de middag telefonisch bereikt. De kans is groot dat ze vandaag laat in de middag op Lissabon aankomt en daarna moet de reis naar Coimbra nog beginnen. Daar hebben ze vanavond wel iets anders aan hun hoofd dan Chris Faber bellen. Chris besluit zijn verblijf met een nacht te verlengen. Hij zou een ontmoeting kunnen combineren met zijn doorreis want vanaf Coimbra is het maar twee uur rijden naar Pinhão.

De rest van de middag neemt het Convento, dat boven het stadje uittorent, hem in beslag. In de reisgids leest Chris dat het kloostercomplex in de 12e eeuw is gesticht door de orde van de Tempeliers, een christelijke kruisridderorde. In de loop der eeuwen is het complex steeds meer uitgebreid. In de zogenaamde Manuelstijl zijn versieringen aangebracht, waarvan veel ornamenten verwijzen naar de zee en ontdekkingsreizen. De gedetailleerde foto’s in de folder van Vera en Jan worden werkelijkheid. Vol ontzag kijkt Chris naar de eeuwenoude rijk versierde omlijstingen van ramen en deuren. De bidkapel in de vorm van een zestienkantige trommel is de kern van het klooster. De plafonds, pilaren en heiligenbeelden zijn in prachtige kleuren beschilderd. Het fijne beeldhouwwerk rond de ramen lijkt alsof het van kant is gemaakt. Op deze plek hebben Vera en Jan samen met andere vaklieden hun werk verricht. Bij elk vertrek groeit zijn bewondering voor het vakmanschap van eeuwen terug waarin er gewerkt moest worden op gammele steigers. Tegenwoordig is het gebruik van een hoogwerker op wielen verplicht wat niet wegneemt dat ook het handwerk van nu bewondering afdwingt.
De dwaaltocht van Chris door het fascinerende bouwwerk eindigt in het onvermijdelijke museumwinkeltje. Hij koopt een Nederlandstalig boek over het kloostercomplex en een handvol kaarten om te versturen.

In Tomar zelf is niet alles goud wat er blinkt. In de smalle straatjes zorgen haveloze deuren voor fotogenieke plaatjes. Het staat in schril contrast met de weelde in het klooster. In een van de restaurantjes op het Praça da Republica kiest Chris een maaltijd van de kleine kaart. Het duurt hem te lang om te wachten tot er uitgebreid gedineerd kan worden. Terwijl hij op zijn bestelling wacht schrijft hij alvast een kaart voor Vera en Jan: ‘Op weg naar Pinhão ging de spons opnieuw te water. Hartelijke groet Chris.’ Meer tekst hebben zij niet nodig.
Onderweg naar het hotel gaat die kaart op de post. De rest schrijft hij op zijn kamer. Middenin een zin aan Brechtje en Frits gaat de telefoon. Het duurt even voor het geluid van zijn, tot nu amper gebruikte, telefoon tot hem doordringt.
‘Goedenavond, Chris Faber.’ Hij hoort zelf hoe gespannen zijn stem klinkt.
‘Goedenavond, Cor Jansen contactpersoon van het ANWB-steunpunt in Lissabon. 
Ik begeleid Lydia Postma, de zus van Joost Postma die in het ziekenhuis in Coimbra ligt. Omdat haar ouders niet erg bereisd zijn neemt zij hen waar. Na afloop van het gesprek met een van de artsen kreeg ze een briefje met uw telefoonnummer. Zij heeft mij gevraagd contact met u te zoeken. Wilt u mij vertellen waarom u moeite doet om in contact te komen met de familie Postma.’
De lichte argwaan in de stem van Cor Jansen ontgaat Chris niet. Hij geeft een verkorte versie van zijn ontmoeting met Joost.
‘Ik voel mij schuldig aan het ongeval en wil morgen graag naar Coimbra komen om een en ander uit te leggen. Ik ben in Tomar en reis morgen door naar Pinhão.’ 
‘Ik begrijp het. Ik ga uw verzoek overbrengen en bel u zo snel mogelijk terug.’
Na een eindeloos kwartier meldt Cor Jansen zich met het verlossende telefoontje. Lydia Postma wil Chris zijn verhaal graag horen. Ze spreken af dat hij om elf uur in het ziekenhuis zal zijn.

Met deze afspraak op zak valt er een last van zijn schouders. Nu kan hij contact opnemen met Maaike en Leo van Bergen. Zij beheren het wijngoed Vale do Douro in de buurt van Pinhão, een deel van bijbehorende quinta wordt verhuurd aan vakantiegangers. Chris hoopt er voor een paar dagen zijn intrek te nemen. Maaike laat weten dat hij zo vroeg in het seizoen de enige gast is, maar dat hij wat haar betreft van harte welkom is en kan arriveren op elk moment van de dag. Als hij wil kan hij voor de avondmaaltijd bij de familie aanschuiven. Chris maakt gebruik van het aanbod. Een beetje aanspraak na het gesprek met Lydia Postma zal welkom zijn. Nadat hij de ansichtkaarten voor de familie in Veenwijk heeft afgemaakt daalt Chris af naar de bar van het hotel. Een biertje van de tap smaakt beter dan een blikje uit de minibar.

De volgende ochtend zitten Lydia Postma en een niet te missen Cor Jansen in een trui in de kleuren van de ANWB hem in de hal van het ziekenhuis op te wachten.
De blonde jonge vrouw in spijkerbroek en grijze trui staat resoluut op. Ze oogt niet alleen zelfverzekerd ze is het ook.
Ze steekt haar hand uit. ‘Lydia Postma, u wilt mij spreken? Ik zou graag willen dat meneer Jansen daarbij is.’ Chris, al lang blij met het gesprek, maakt er geen bezwaar tegen. Hij vertelt over zijn snelle vertrek uit Lissabon en zijn behoefte aan rust.
Hoe het onverwachte opduiken van Joost hem overviel en de onaangename sfeer die ontstond doordat Joost het zakmes tussen hen in had gelegd. De opmerking over de dure auto en zijn irritatie daarover laat hij achterwege, evenals de middelvinger die Joost bij het passeren opstak. Hij biecht op dat hij totaal geen zin had in gezelschap en daarom de lift naar Fatima weigerde, ook omdat hij niet van plan was die plaats te bezoeken. Toen hij na twee uur rondrijden op de plaats van de crash kwam en de rugzak van Joost achter de lijkwagen zag liggen, stortte de wereld in. Het feit dat ze hier nu in gesprek zijn is te danken aan de hulpvaardige politieagent die hem op het bureau te woord stond.
Zonder onderbreking heeft Lydia zitten luisteren.
‘We hadden hier niet hoeven zitten als u die lift wel had gegeven. Ik kan me voorstellen dat u zich bij dit gebeuren uiterst onaangenaam voelt, maar ik kan dat gevoel niet voor u wegnemen. De politie heeft me verteld dat de chauffeur van de pick-up onverantwoord hard heeft gereden, ik denk dat we daar de schuld moeten leggen. Volgens de artsen heeft Joost geluk gehad dat hij niet op de passagiersstoel zat, zijn hersenbeschadiging zou vele malen erger zijn geweest of hij had het ongeval niet overleefd. Zoal het nu lijkt heeft hij naast de schedelbasisfractuur een kneuzing van zijn hersenweefsel die hopelijk zonder gevolgen blijft, maar dat moet de tijd leren. Gezien zijn leeftijd en conditie komt het met zijn benen helemaal goed.’
‘Dat stelt enigszins gerust. Toch zou ik graag mijn hulp aanbieden. Ik ben niet onbemiddeld en zou bijvoorbeeld kunnen bijdragen in de kosten van een eventuele revalidatie.’
Cor Jansen mengt zich in het gesprek. ‘Met alle begrip meneer Faber, het lijkt mij niet verstandig dergelijke zaken te regelen zonder juridische bijstand. Joost is goed verzekerd, dus daarover hoeft u zich op dit moment geen zorgen te maken.’
‘Dekt die verzekering ook de verblijfskosten van zijn zuster?’
‘Dat hangt af van een eventueel vervoer naar Nederland. Zodra het kan wordt Joost overgevlogen. Ik stel voor, als mevrouw Postma dat ook wil, dat u samen contact houdt over de situatie rond Joost. Eventuele hulp van uw kant kan altijd nog in Nederland worden geregeld als u terug bent van uw vakantiereis.’
Chris maakt de contactman niet wijzer over de aard van zijn verblijf in Portugal.
Lydia Postma gaat akkoord met het uitwisselen van telefoonnummers, ze schrijft ook haar eigen adres op het briefje. Voor haar is daarmee het gesprek beëindigd.
Met een ferme handdruk neemt ze afscheid. 'Ik wil graag terug naar mijn broer, maar ik hou u op de hoogte. Goede reis verder.’

Cor Jansen loopt mee naar de auto. Hij overhandigt zijn kaartje. ‘Ik heb vaker met deze bijl gehakt, probeer het van u af te zetten, maar mocht u willen praten, bel me gerust.’
Nog niet helemaal vrij van schuldgevoel draait Chris een paar uur later via een stijgende bochtige weg de oprit van Quinta Vale do Douro op.

Tegenstelling

 Kaal-Begroeid
Kanaal van Korinthe
Griekenland

foto ferrara
klik voor vergroten op de foto