Overleven met Regout

We zijn thuis met z’n drieën. Mijn moeder, mijn vier jaar oudere broer en ik. Ondanks de geringe omvang van ons gezin, waar moeder de kost verdient, zijn er voor ons kinderen gerichte taken zoals schoenenpoetsen, je eigen bed opmaken, afwassen en tafeldekken. In dit redelijk geordende bestaan hecht mijn moeder grote waarde aan gezamenlijk eten en tafelmanieren.
De pan op tafel is niet aan de orde. Ze schept in de keuken de groente en aardappelen in witte dekschalen, die net als de borden niet meer puntgaaf zijn. We leren al op jonge leeftijd met mes en vork te eten. Een elleboog op tafel of met een arm om je bord de maaltijd naar binnen schuiven is een doodzonde, het komt je op een schrobbering te staan.

Op tafel staat dagelijks Hollandse pot, die je bij de groenteboer aan de kar koopt.
De bloemkool is steevast voorzien van een sausje evenals de tot snot gekookte koolraap. Zuurkool komt uit het vat en zoute bonen zitten in een Keulse pot met een houten deksel. Moeder maakt er heerlijke stamppot van. Aan aardappelen met twee opa’s in die handel is nooit gebrek. ’s Winters komt een groente zoals boontjes uit een glazen pot. Opa levert ze uit de moestuin en ze zijn door moeder, onder het uiten van minder fraaie bewoordingen en met een rood hoofd van inspanning, geweckt. Of er dagelijks vlees op tafel komt, staat me niet meer helder voor de geest. Wat ik nog wel weet is dat je voor je verjaardag het eten mag kiezen. Voor mij is dat, in maart jarig, steevast een stamppot en ik krijg een hele rookworst op het bord. De truc is wel dat ik die moet verdelen, maar als jarige mag ik het grootste stuk. Mijn broer is in juni jarig en zijn verjaardag gaat altijd gepaard met een portie nieuwe aardappelen, door opa van vaders zijde verstrekt. De keuze van broerlief voor groente is waarschijnlijk stoofpeertjes geweest, daar was hij dol op. Wat de hele worst betreft laat het geheugen mij hier in de steek.

Dat geldt niet voor het ritueel tafeldekken. Mijn broer en ik doen dat bij toerbeurt en wij hebben een verbond over het rangschikken van de borden. Niet waar ze moeten staan want dat is met drie personen aan een ronde tafel niet zo moeilijk.

Het gaat om heel iets anders, onder de witte borden staat een sphinx afgebeeld, die verschillende kleuren heeft. Blauw, bruin en zwart. We hebben ooit eens afgesproken dat, wie de zwarte sphinx treft, dood is. Met een bruine lig je flauw en blauw staat voor springlevend. Degene die tafel dekt zet uiteraard een blauwe sphinx voor zichzelf klaar. Voor het eten op tafel komt kijken we onder ons bord en dan begint het geschuif, helaas ben je aan een tafel met drie personen snel uitgeschoven.

Meestal eindigt mijn moeder, die van het verbond niets weet, met een zwarte sphinx of, in het beste geval, een bruine. Ze heeft wel eens gevraagd wat we toch aan het doen waren, maar we hebben haar toen niet wijzer gemaakt.

Op een goede dag bereik je de jaren des onderscheids, mijn broer eerder dan ik, en laat je dergelijke kinderachtige rituelen achterwege. Als mijn moeder jaren later nieuwe borden vraagt voor haar verjaardag is dat de aanleiding om haar te vertellen wat het geschuif met de oude borden heeft betekend.  Ze schiet er met terugwerkende kracht van in een schaterlach. Wij geven haar boerenbont cadeau dat ze in de loop der jaren steeds verder aanvult. Geleidelijk aan verdwijnt het oude servies dat steeds breekbaarder lijkt te worden.

Tegenwoordig zijn de onderdelen van een Regoutservies gewild onder verzamelaars.

Als ik nu een bord of schaal op een rommelmarkt zie kan ik het niet laten om te kijken welke kleur sphinx eronder zit. Je ziet ze niet veel meer.

Regout en Société Céramique zijn gefuseerd en heten Royal Sphinx, de sphinx is vervangen door een staande leeuw.

Schrijfcursus opdracht: beschrijf de maaltijd of rituelen die daarbij hoorden. Ik was met mijn keus snel klaar.