Chris Faber 11

Vale do Douro

Aan weerszijden van het verharde zandpad staan felgele mimosastruiken in bloei. Vanuit haar keuken heeft Maaike van Bergen de Touareg zien komen.
Chris parkeert naast een aantal bedrijfswagentjes. Halverwege de parkeerplaats komt Maaike van Bergen hem tegemoet. Ze is duidelijk geen Portugese. Haar roodharige krullen springen alle kanten op. ‘U moet meneer Faber zijn, welkom op onze quinta. Hebt u een goede reis gehad?
‘Dank u wel, uw prachtig bloeiende oprit zorgt voor een warm onthaal.’
‘Ik hoop dat u er zo over blijft denken. Sommige gasten vinden de zoete geur van de mimosa te zwaar, maar de ervaring leert dat het went. Loopt u mee naar ons woonhuis om in te schrijven, dan geef ik u daarna een rondleiding door de quinta.’
Na het afhandelen van de administratie gaat Maaike haar gast voor naar de vertrekken die aan de andere kant van de oprit liggen. Ze maakt de voordeur open en overhandigt Chris de sleutel. ‘Die is voorlopig voor u. Schrik niet want je valt hier letterlijk en figuurlijk met de deur in huis, u staat meteen in de huiskamer.’
Het eerste wat Chris opvalt, is de bruinhouten toogkast met een gevarieerde voorraad drankflessen. Erachter een kast met allerhande glaswerk. ‘Ziet er goed uit.’ zegt hij grijnzend. Maaike legt uit dat hij van alle drank mag drinken mits hij het formulier bijhoudt om aan het eind van zijn verblijf de rekening op te maken. Naast de open haard in de zithoek ligt een stapel verse houtblokken en een bakje met aanmaakblokjes. ’Maak er gerust gebruik van want ondanks de losse elektrische verwarmingselementen kan het door de hoogte van de kamer en de plavuizen vloer
’s avonds kil zijn. Hetzelfde geldt voor de slaapkamer, daar staat ook een verwarmingselement. U woont hier momenteel alleen daarom heb ik u, voor een meer huiselijk gevoel, de kamer direct naast de woonkamer gegeven.’  Ze laat het slaapvertrek en de badkamer zien. Chris gaat even voor het raam staan om naar buiten te kijken. ‘U heeft hier hetzelfde uitzicht als in de kamer als u ’s morgens de gordijnen opendoet ligt de vallei aan uw voeten. Rest me nog de keuken, die ligt aan de andere kant van de woonkamer. U heeft de beschikking over de hele inventaris. Koffie en thee staan in de kast en kan gratis worden gebruikt. In de koelkast liggen de gekoelde dranken en ook daar geldt het formulier voor. Ik verzorg ’s morgens het ontbijt en op afspraak een warme maaltijd. Vanavond eet u, zoals afgesproken, thuis met ons mee. Ik laat nog even het terras zien en dan kunt u zich installeren.
Intussen zal ik bij mij thuis iets te drinken maken. Waar hebt u zin in?’
‘Ik heb na de lunch niets meer gedronken. Koffie zou wel lekker zijn.’ 

Als Chris zijn koffer heeft uitgepakt en de doucheruimte met zijn toiletspullen heeft ingericht staat hij geruime tijd in de woonkamer het uitzicht te bewonderen. Voor hem ligt het heuvelachtige landschap zoals hij dat op internet heeft gezien en waar hij als een blok voor viel. De hellingen zijn beplant met wijnranken die nog groen moeten worden, hier en daar worden de terrassen onderbroken door een wit gepleisterde quinta. In de verte meandert glinsterend de Douro. Hij vergeet bijna dat er koffie voor hem is gezet.

’s Avonds maakt hij kennis met Leo van Bergen. Een man van flink postuur met een door de zon verweerd gezicht. Zijn werkhanden vertonen ontelbare kloofjes.
Tijdens het eten vertellen Maaike en Leo hoe ze jaren geleden naar Portugal vertrokken om zich in een portavontuur te storten en hoe ze zich na hard werken een goed draaiend bedrijf hebben verworven, waar een gerenommeerde port wordt geproduceerd. ‘Zonder hulp van een Portugese bedrijfsleider en medewerkers met verstand van wijnbouw was dat nooit gelukt. Als u wilt geef ik u morgen een rondleiding. Zoek me maar op in een van de bijgebouwen.’ Chris neemt de uitnodiging met graagte aan. Hij voelt zich bij het echtpaar zo op zijn gemak dat hij tijdens de afsluitende koffie vertelt over zijn noodgedwongen stop in Coimbra en dat hij de gang van zaken rond Joost Postma maar moet afwachten. Maaike en Leo begrijpen zijn gevoel, maar vinden ook dat hij de schuld niet op zich moet nemen. ‘Hou er maar rekening mee dat u op uw reis nog veel meer roekeloos rijgedrag tegenkomt.
De Portugees kan er wat van.’ zegt Leo. Bij het afscheid stelt Chris voor de formele houding te laten varen. ‘Dat laten we altijd aan onze gasten over. Wij schikken ons naar wat zij prettig vinden. Als je wilt dat we overgaan op Chris en tutoyeren vinden wij dat wel zo prettig.’ zegt Maaike.

Terug in de quinta neemt Chris uit de koelkast een flesje Sagres. Het Portugese bier doet niet onder voor een Nederlands merk. Voor hij naar bed gaat zet hij twee streepjes op de dranklijst. Terwijl hij zich onder het dekbed uitstrekt denkt hij nog even aan Joost en zijn zus. De volgende ochtend constateert hij dat hij er niet van wakker heeft gelegen. Op de eettafel staat volgens afspraak het ontbijt klaar.
Met een boek over port nestelt Chris zich op het terras waar de voorjaarszon al flink haar best doet. Hij leest dat het woord port een afkorting is van portwijn. De naam is beschermd en ontleend aan de stad Porto. Alle port komt van druiven uit de Dourovallei. Vergelijkbare wijnen uit andere streken mogen geen port heten.
Het oogsten van de rijpe druiven gaat met de hand want op de terrassen op de steile hellingen kunnen machines niet komen. Bij de wijnbouw zijn grondsoort en klimaat van groot belang. Halverwege het hoofdstuk over het ingewikkelde proces van gisten, rijpen en alcohol toevoegen legt hij het boek weg. Tijd om Leo op te zoeken. Hij vindt zijn gastheer in een ruimte met lege granieten bakken. ‘Goedemorgen, dat treft dat je me hier vindt. Het is op dit moment een geschikte ruimte om de rondleiding te starten. In de schuren is nu niet interessants te zien. Daar komen in de oogsttijd de druiven in manden of plastic bakken aan. In september wordt er met de hand geplukt, machines kunnen namelijk niet op de terrassen komen.’
‘Dat heb ik vanmorgen gelezen.’ zegt Chris.
‘Je wilde goed beslagen ten ijs komen?’
‘Eerlijk gezegd werd het me halverwege het hoofdstuk gisten en rijpen te ingewikkeld.’ Leo grijnst. ‘Een goede port produceren kost jaren. Als de druiven zijn gearriveerd gaan ze in deze bakken waarin ze worden geplet.’
‘Gaat dat nog steeds met de blote voeten?’ 
‘De meeste bedrijven pletten tegenwoordig machinaal. Het zogenaamde treden is arbeidsintensief en je moet er de mensen voor kunnen vinden. Sommige bedrijven organiseren het nog wel als toeristische attractie inclusief een dagje druivenpluk.
De machines werken wel op dezelfde manier als het treden. Je moet er namelijk voor waken dat de pitten intact blijven om te voorkomen dat er tannines vrijkomen die te veel invloed hebben op de smaak.’
‘Tannines?’
‘Dat is een verzamelnaam voor chemische verbindingen die vrijkomen als de pitten in de druiven stukgaan. Als de druiven zijn geplet blijven ze één tot vier dagen in deze bakken liggen, het gisten komt dan op gang. Tijdens dat proces wordt er aquardente toegevoegd. Dat is een drank die wordt gemaakt van druivenschillen met een alcoholpercentage van 78%. Door de toevoeging van deze drank stopt het gistingsproces. De jonge portwijn wordt overgegoten in stalen tanks of houten vaten waar ze minimaal twee jaar lang rijpt. Ik maak gebruik van zowel staal als hout. Het is afhankelijk van het soort port dat je wilt maken welk vat je gebruikt, dat geldt ook voor de duur van de rijping.’ Al pratend is Leo naar een ruimte gelopen waar houten vaten liggen opgestapeld. ‘Hier ligt een jonge portwijn nu een jaar te rijpen, deze heeft dus nog een jaar te gaan. Na het rijpingsproces wordt aan de hand van de kwaliteit besloten tot welk type port de portwijn wordt verwerkt. Aangezien je halverwege een hoofdstuk al bent afgehaakt zal ik je nu niet vermoeien met alle soorten verschillende port. Lees daar eerst maar over, tenzij het je niet interesseert.’ ‘Heb je zin om een glaasje te proeven?’
‘Normaal gesproken neem ik mijn eerste biertje pas aan het eind van de middag, maar ik wil wel een glaasje proberen.' Leo maakt een fles Ruby open. Hij snijdt er wat stokbrood bij. ‘Dit drankje is heerlijk met een stevige kaas, maar dat heb ik nu niet voorhanden.’ Het eerste slokje van de rode drank valt Chris niet mee. Driftig kauwt hij met een stukje stokbrood het zoete smaakje weg. Leo schiet in de lach. ’Ik zie het al, te zoet zeker? Je moet het leren drinken. Ik ga ervoor zorgen dat voor je hier vertrekt je een goed glas port weet te waarderen.’ Onder de indruk van wat hij gehoord en gezien heeft laat Chris de gelegenheid voorbij gaan om het doel van zijn reis uit de doeken te doen. Eerst alle informatie maar eens laten bezinken.Terug op het terras bladert hij nog even door het boek. Serieus lezen wil niet meer lukken.
Chris zucht. ‘Faber jongen, waar begin je aan.’